Een ordinaire lad

Nick Hornby
The Complete Polysyllabic Spree
Viking/Penguin; distributie Penguin,
278 blz., € 23,25

In deze verzameling boekencolumns staat een van Nick Hornby’s mooiere anekdotes. Op vakantie verblijft hij in een hotel met zwembad. En ja, aan het zwembad ziet hij een vrouw met in haar hand zijn debuutroman High Fidelity. Niet een dag, niet drie dagen maar een volle week moet hij toekijken hoe ze dagelijks een paar bladzijden verder worstelt én het begeleidende commentaar van zijn zwager aanhoren: ‘Kijk! Haar lippen bewegen.’ En: ‘Ha! Ze is in slaap gevallen. Alweer!’ Opgelucht is Hornby wanneer ze het eindelijk uit heeft en verdergaat in haar volgende boek, dat zoiets als Harry Potter blijkt te zijn.

Hornby schreef zijn lees-maandboek voor het Amerikaanse tijdschrift Believer. De mini-essays beginnen met lijstjes van aangekochte en gelezen boeken. Al snel verschijnen er aanvullingen als (completed), (uncompleted) en (abandoned). Hornby haat het wanneer lezen als nuttige bezigheid wordt aangeprezen. ‘Please, please’, smeekt hij theatraal tot lezers, lees boeken niet uit als ze je niet boeien en je ze alleen leest omdat anderen zeggen dat het een belangrijk boek is. Leren doe je toch niet van een dikke politieke biografie waar je elke avond in bed binnen een kwartier van in slaap valt.

Zelf leest hij veel, vrolijk als hij vrolijk is en chagrijnig als hij chagrijnig is. Zijn verslagen, van overigens vooral literair verantwoord werk, zijn erg grappig. Alleen al omdat hij als gepassioneerd fan van pop en voetbal in een blad schrijft van jonge, serieuze Amerikaanse intellectuelen en hij die confrontatie geheel uitbuit. Zo wil Believer geen negatieve recensies opnemen maar een veilige plek voor schrijvers creëren, een regel die de Engelse lad continu tart. Zijn redacteuren nemen in zijn belevenis mythische proporties aan en zouden hem aan de lopende band schorsen en censureren. ‘Ik ben al een tijdje van plan om een boek over cricket te kopen, alleen om jullie te irriteren’, zo begint hij een column. Of hij geeft hoog op van lezen en literatuur, om het volgende moment te verklaren dat er toch eigenlijk weinig hogers bestaat dan het doelpunt dat hij Arsenal net tegen Chelsea heeft zien maken.

Er zit iets Engels in zijn overdreven houding van: ik ben maar een ordinaire lad die van voetbal en tv houdt, maar die wel even de waarheid zegt over al die boeken. Het is pose, maar Hornby blijft desondanks nogal grappig: ‘Oh man, I hate Amazon reviewers. Even the nice ones, who say nice things. They’re bastards too.’