Een pak noordierse kaarten

Veertien maanden geen groot geweld in Noord-Ierland. Eindelijk dan het begin van normalisering van de maatschappij ten bate van anderhalve generatie die niets anders heeft gekend dan de bom, de kogel en de angst, en daardoor leefde met de schichtigheid van een vogel. Het toerisme bloeit weer. De pubs zitten weer vol. De economie herstelt zich. En dit dank zij de IRA, het (geheime) Ierse Republikeinse Leger dat vorig jaar besloot de wapens te begraven en de rede een kans te geven.

Een kans, dat was de IRA en de katholieke (Republikeinse) bevolking van Ulster beloofd. Onderhandelingen tussen alle betrokken partijen over de toekomst. Welnu: die onderhandelingen zijn nog steeds niet begonnen. En vooral de laatste paar dagen heeft de IRA via zijn zogeheten ‘politieke vleugel’ Sinn Fein laten weten ongeduldig te worden. En waarom zijn die onderhandelingen over de toekomst nog niet begonnen? Er is maar een reden: de protestanten eisen dat de IRA eerst zijn wapentuig inlevert. En sinds vrijdag eisen die protestanten ook nog - bij monde van David Trimble, de nieuw gekozen leider van de Ulster Unionist Party, de grootste protestantse politieke beweging - niets meer of minder dan ontbinding van de IRA. Lachwekkend. Alsof je een ultra- geheime organisatie kunt bevelen zich te ontbinden.
Los hiervan: de kans dat de IRA voordat zelfs maar een gesprek is begonnen zijn wapens inlevert, is nihil. De IRA voert strijd tegen de afschuwelijke onderdrukking waaraan de protestanten zich decennia lang hebben schuldig gemaakt. De IRA is als de dood dat die onderdrukking opnieuw zal beginnen zodra zijn slagtanden zijn verwijderd. De IRA wil pas wapens inleveren nadat voldoende voortgang is gemaakt met het ontwerpen van een toekomstplan. Een plan dat volgens de IRA en Sinn Fein op den duur onherroepelijk moet leiden tot hereniging met de Ierse republiek. Een hereniging die, zei zondag David Trimble tegen David Frost, 'voor de eeuwigheid moet worden uitgesloten’.
En wat doet in Londen de regering van John Major? Die bouwt nu al maanden de protestantse brulapen na. Want David Trimble legde zondag ook nog even uit dat de regering-Major natuurlijk in het Lagerhuis kan rekenen op de steun van de Unionisten uit Ulster. Dat wil zeggen: zo lang John Major en zijn regering niet buigen voor het dreigen met geweld door… de terroristen.
En zo liggen dus de kaarten. Zonder de steun van de Ulsterse protestanten kan John Major een vertrouwensmotie in het Lagerhuis niet overleven. John Major is dus de politieke gevangene van de kleine protestantse fractie in het parlement. En Major is kennelijk bereid de tere wapenstilstand in Noord-Ierland te verkwanselen voor nog een paar maanden op zijn papieren troon in Downingstreet.
Voor het behoud van de macht zijn alle middelen geoorloofd. En om enige moraal hoef je je niet te bekommeren. Het hoefde niet in 1500. En wat Major betreft nog steeds niet.