Een pracht van een ruzie

‘Smooth Space’, de zoveelste tentoonstelling over ‘ruimte’ in korte tijd, biedt onverwacht meer dan beeldende verkenningen en het onvermijdelijke infolab. Als een rimpeling in een gladde vijver verdrijft dwarsligger Fink de keurigheid uit het project. Hij maakt ruzie.

Het persbericht maakt melding van ‘een kritische bemerking bij de expositie’, maar in gewoon Nederlands is dit een eufemisme voor een knallende ruzie tussen curatoren en kunstenaar. Een paar dagen voor de opening besloot Christoph Fink zijn bijdrage (een 'fragiele potloodtekening ingekaderd door een soundscape’) niet uit te voeren. Het meningsverschil werd uitgevochten per fax en gelukkig hebben de gastcuratoren Henk Slager en Annette W. Balkema oftewel Global Vernunft niet geschroomd ons hiervan deelgenoot te maken. Een A4'tje meldt: 'Wat u hier ziet is het resultaat van een onderbroken activiteit’, ernaast de twee faxen die de twee kanten van het conflict toelichten. Volgens Christoph Fink smoort de theorie, in dit geval het Smooth Space-infolab, de zeggingskracht van de kunstenaar, die tot een 'illustrator van theoretische praktijken’ dreigt te verworden. Is de verontwaardigde kunstenaar met een missie oprecht in zijn aantijging of een warrige opportunist die zijn deadline niet haalt en er zelfs niet voor terugschrikt om ronkende Kosovo-retoriek van stal te halen? Misschien beide, en zoals zo vaak in ruzies weet hij in deze bijzondere staat van opwinding een gevoelige snaar te raken. Nu hun goede bedoelingen in twijfel worden getrokken blijken de curatoren niet alleen bedreven in het discours maar ook in de kunst van het betere straatvechten. In 'de verkenning van de actuele betekenis en beleving van ruimte’ valt plotseling echt leven te genieten. Niet langer fungeren de woorden als fluwelen wapens tijdens een beschaafd symposium, maar als scherprechters van vlees en bloed. Vooral de vileine aansporing het honorarium voor de uiteindelijk niet geleverde prestatie te storten op giro 555 is dodelijk. Bij zoveel schone, onversneden woordenstrijd rest de andere deelnemende kunstenaars slechts als zoete kinderen in hun zondagse kleren toe te kijken. Zo tart Lara Schnitger de trekkracht van nylonkousen, die in een ingewikkelde maar regelmatige structuur tot een bolvorm zijn getrokken. Alsof ze nieuwe geometrische verhoudingen uittest, maar het zou ook een illustratie kunnen zijn van de meest onvoorstelbare ruimte die we kennen: het zwarte gat. Keiko Sato spant met kleefband een deel van de theaterzaal van de Brakke Grond af en bemeet zo zijn eigen, nieuwe kaders. Jan van der Pavert heeft een filmpje gemaakt waarin je door een virtuele ruimte met socialistische Koude-Oorlogskunst wordt genood. Het mooiste van zijn installatie zijn de onzichtbare voetstappen op het echoënde beton. Zelfs blind bedenk je precies waar je bent, een donkere parkeergarage. Niet pluis, wel spannend. Eran Schaerf heeft een danspaar gefilmd met meedeinende camera vanuit het open theaterplafond en eigent zich als speels toeschouwer een verboden en gevaarlijke plaats toe. Hugo Heyrman ontpopt zich op Internet als dr. Hugo en omarmt de uit de wiskunde afkomstige term fuzzy logic om paradoxen, tegenstellingen en ambivalentie in woord en beeld te lokken in zijn opzettelijk rudimentaire beeldlaboratorium Fuzzy Dreamz, een geïmproviseerde, virtuele plek waar de ongrijpbare hybride gekoesterd wordt. Vijf interessante, goed doordachte Smooth Spaces, maar the place to be is de kleine zaal, waar een keurig en karig ingericht infolab ook de in onafgemaakte staat gebleven installatie van Fink herbergt én een pracht van een ruzie, die de tentoonstellingsruimte in al zijn menselijkheid treffend definieert.