Een practical joke in Mexico

Mexico-Stad – Xalapa in West-Mexico loopt warm voor de burgemeestersverkiezingen begin juli. Even leek het weer een slaap­verwekkend tafereel te worden, waarbij de Institutioneel Revolutionaire Partij (pri) als winnaar uit de buis zou komen. Zoals dat bijna altijd gaat in Xalapa. Maar deze keer is er een flamboyante tegenstrever opgestaan die het machtsmonopolie betwist.

Kandidaat Morris belooft de stad te zuiveren van ‘ratten’. En hij claimt zelf alle kwaliteiten in huis te hebben om deze klus te klaren. Maar Morris is niet arrogant en beschikt bovendien over een gezonde dosis zelfinzicht. Zo verklaarde hij dat hij bij winst hetzelfde zou doen als collega-politici: veel slapen en nietsdoen. ‘In cat we trust’, staat er op zijn campagneposter, want Morris is een zwart-witte kater.

Morris is een pratical joke van een aantal jonge inwoners uit Xalapa, zij het met een serieuze ondertoon. Zij hopen dat zoveel mogelijk stadsgenoten de naam van Morris op het stembiljet schrijven in plaats van een kruisje te zetten bij een kandidaat, teneinde de verkiezingen ongeldig te laten verklaren. De kiescommissie heeft al laten weten dat Morris het kiezen van een menselijke kandidaat niet in de weg kan staan. Maar hoe het ook moge zijn, de kat is een regelrechte hit op sociale media.

Morris wil laten zien dat de Mexicaanse democratie vaak een voorspelbaar verhaal is. Je kunt net zo goed op een kat stemmen in plaats van op een politicus, is de boodschap. Want terwijl Mexico in het buitenland steeds vaker wordt geroemd als opkomende economische macht is het geloof in de eigen politieke daadkracht bijzonder laag. Zo zijn de afgelopen tijd in rurale gebieden steeds meer paramilitaire groepen opgestaan die liever zelf hun zaakjes regelen dan dat zij hun vertrouwen aan de politiek geven.

Een aantal jaren geleden leek er nog een nieuw tijdperk aan te breken toen de pri, die 71 jaar achtereen de president van Mexico leverde, werd verslagen. Maar de conservatieve partij, met een lange geschiedenis van corruptie en machtsmisbruik, is nu weer terug. In december werd pri-president Enrique Peña Nieto beëdigd. En op lokaal niveau, zoals in Xalapa, is de macht van de partij nooit weg geweest.

Morris miauwt voor nieuw politiek elan. En de kat krijgt navolging van andere dieren. In het door drugsgeweld geteisterde Ciudad Juárez is het ezel Chon die meedingt naar het hoogste ambt.