Een probleem: de ETA stopt

Barcelona - Als drie gemaskerde personen - type Halloween, maar dan wel met Baskisch alpinopetje - precies een maand voor de parlementsverkiezingen in een videoboodschap zeggen dat de ETA het nu echt voor gezien houdt, dan kun je er gif op innemen dat sommige mensen zenuwachtig worden. Mariano Rajoy, bijvoorbeeld.
De leider van de Spaanse conservatieven heeft nog nooit een verkiezing gewonnen. Zelfs niet binnen zijn eigen Volkspartij; het was tenslotte de wijsvinger van partijleider Aznar die Rajoy in 2004 uitverkoos tot opvolger van het idool van rechts Spanje. En juist nu hij eindelijk zo leuk op weg was naar een verpletterende zege op 20 november komen daar drie gemaskerde alpinopetjes roet in de absolute meerderheid gooien.
Eigenlijk kon er niks fout gaan. Met een straatlengte voorsprong in de peilingen zou Rajoy alleen maar geen al te grote blunders hoeven te begaan om verder rustig af te wachten tot het 20 november wordt. Campagne voeren was niet nodig. Door de crisis en vooral door de harde bezuinigingen van het kabinet-Zapatero was de uittocht van de socialistische kiezers verzekerd - en daarmee de overwinning van Rajoy. Elke vorm van deining diende vermeden te worden. Net als concrete beleidsvoorstellen, want stel dat de linkse kiezer tot de conclusie komt dat rechts nog erger is dan de sociaal-democraten en besluit dat hij op 20 november toch beter niet thuis kan blijven.
En dan legt de ETA de wapens definitief neer. De meeste Spanjaarden vinden dat goed nieuws, maar voor Rajoy en zijn partij is het een probleem. Niet alleen omdat de historische gebeurtenis plaatsvindt terwijl de socialisten nog aan de macht zijn en de kiezer dit dus zou kunnen opvatten als een verdienste van premier Zapatero en zijn minister van Binnenlandse Zaken Rubalcaba, de rivaal van Rajoy bij de aanstaande verkiezingen. Het probleem van Rajoy is ook zijn geloofwaardigheid. Jarenlang heeft zijn Volkspartij het terrorisme gebruikt om de ernstigste beschuldigingen te richten tegen haar socialistische rivalen. Rajoy ging zelfs zo ver om Zapatero - zonder bewijzen - te beschuldigen van ‘verraad aan de doden’, de slachtoffers van de ETA. De premier zou in het geheim onderhandelen met de ETA en daarbij allerlei politieke concessies doen. Hij zou samenwerken met de terroristen. >
Het was daarom verrassend om te horen hoe Rajoy opeens verzekerde dat het communiqué tot stand was gekomen 'zonder politieke concessies’ van Zapatero. Wat denkt Rajoy echt? Liegt hij nu of loog hij toen? Mayor Oreja, partijgenoot van Rajoy in het Europarlement, bracht opheldering: 'Rajoy vertelt nu het verhaal dat nodig is om de verkiezingen te winnen.’ Nu maar hopen dat de kiezer niks in de gaten heeft.