Holland Festival - Gardens Speak & The Future of Sex

Een robotjongetje

Het is niet de meest comfortabele houding om een verhaal tot je te nemen. Je zit op je knieën voor een grafsteen, met je hoofd in de aarde, en je hoort een stem die het verhaal vertelt van een jonge Syriër die hier is begraven: Basil Shehadeh is in de twintig als in Syrië de opstand tegen dictator Assad begint.

Medium holland 20festival

Hij wil op wereldreis met een motor, hij heeft suikerziekte en denkt dat hij niet oud zal worden. Maar hij is filmer, hij filmt samen met zijn vrienden de revolutie en vindt voor het eerst een meisje waar hij verliefd op wordt. Je leeft met hem mee, tot zijn toch nog onverwachte dood door een mortiergranaat uit een tank terwijl ze filmen in de oude stad van Homs. Daar werd hij begraven in een tuin; een officiële begraafplaats zou te gevaarlijk zijn in die eerste jaren van de revolutie in Syrië.

De Libanese kunstenares Tania El Khoury reconstrueerde zijn verhaal en dat van negen andere slachtoffers en maakt daarmee een sobere opstelling, bestaande uit tien graven met verhalen: Gardens Speak. Met onze hoofden vlak boven de graven kom je heel dicht bij ze. Goed dat er op het Holland Festival naast operapremières en andere grootschalige voorstellingen ook ruimte is voor deze kleine, intieme, indrukwekkende en actuele installatie.

Veel seks is er ook, of liever: het verdriet om seks die er niet meer is. Daarover gaat The Future of Sex, de nieuwe voorstelling van Wunderbaum. Arnon Grunberg speelt erin mee en schreef de tekst, over een toekomst waarin niemand elkaar meer durft aan te raken, seks gebeurt alleen nog maar virtueel, per mobiele telefoon, met een menselijke robot of met een digitale uitvoering van jezelf, of misschien hoogstens met een buitenlandse seksslaaf.

Ik vond het soms schokkend, soms te langdradig, maar het geeft veel te denken over hoe wij met elkaar omgaan, in het tijdperk van extreem individualisme. Maar de volgende dag zag ik van Toneelgroep Amsterdam het door Simon Stone geregisseerde Husbands and Wives, naar de film van Woody Allen uit 1992. Vier mensen worstelen net zo individualistisch en egoïstisch met hun huwelijk. Een virtuoze, geestige voorstelling in een originele vormgeving. Het is alsof het verleden van Woody Allen en de toekomst van Wunderbaum perfect op elkaar aansluiten. Maar toch: in de achttiende eeuw waren mensen vaak even koud en afstandelijk tegenover elkaar. En in de Oudheid ook. Misschien dat het met die digitale revolutie in de liefde nog zal meevallen. De Griekse beeldhouwer Pygmalion was verliefd op het door hem geschapen standbeeld, de pedoseksueel bij Wunderbaum heeft een robotjongetje. En liefde op afstand: veel liefdesrelaties hielden het per briefwisseling misschien veel langer vol dan in het echt, zoals pater Kircher en de Mexicaanse non Juana Inés de la Cruz in de nieuwe opera van Louis Andriessen, ook te zien op dit levendige, spannende Holland Festival. Ook al zijn niet alle voorstellingen even geslaagd, er wordt onder leiding van artistiek directeur Ruth Mackenzie op verschillende manieren iets nieuws en verrassends ondernomen.

[hollandfestival.nl](hollandfestival.nl)


Beeld: The Future of Sex, Wunderbaum (Fred Debrock)