Commentaar: Israel

Een schot in het duister

Het was onduidelijk hoe lang het Israëlische leger met zijn tanks en bulldozers afgelopen dinsdag in Beit Jalla op de Westelijke Jor daanoever zou blijven. Het dorp ligt in gebied dat wordt bestuurd door Yasser Arafats Palestijnse Autoriteit. De soldaten vernietigden posities van de Palestijnen van waaruit beschietingen zouden worden uitgevoerd. Een dag eerder maakten Israëlische helikopterraketten een einde aan het leven van Abu Ali Mustafa, leider van de extremistische Palestijnse PFLP-factie in Ramalla. In het weekeinde vielen twaalf doden, waarvan zeven aan Israëlische kant.

Al bijna een jaar woedt nu de tweede intifada en er lijkt geen beweging te krijgen in het conflict tussen Israëli’s en Palestijnen. Even leek de zaak verschrikkelijk te escaleren toen extremistische Palestijnen aan de lopende band bloedige zelfmoordaanslagen uitvoerden. Er hing een Israëlische invasie in de lucht, die in één klap een einde zou maken aan wat sinds 1993 met een heel groot woord het «vredesproces» wordt genoemd.

Onderhandelen heeft geen zin meer, elk compromis is al weleens ter sprake gekomen. «We hebben iets nieuws nodig», meent Thomas Friedman, commentator van de New York Times. «De enige oplossing voor Israël en de Ver enigde Staten zou weleens een uitnodiging aan de Navo kunnen zijn om de Westelijke Jordaanoever en de Gazastrook te bezetten en een door de Navo bestuurde Palestijnse staat op te zetten, à la Bosnië en Kosovo.»

Israël en de VS kunnen geen kant meer op, meent Friedman. Het zijn vooral de Israëlische nederzettingen in de Palestijnse gebieden die de situatie volkomen hebben vastgeklonken. Het Israëlische leger heeft de handen vol aan het bewaken van de extremistische joden in de nederzettingen. In Israël gaan de laatste tijd stemmen op om ze allemaal te ontruimen en de troepen eenzijdig terug te trekken achter een zwaarbewaakte Israëlische grens. Maar dat zou waarschijnlijk leiden, zegt Friedman, tot een joodse burgeroorlog, aangezien de extremisten zich Eretz Israël (Groot-Israël) niet laten afpakken. Ook veel rijke joodse Amerikanen, onmisbaar voor de immer om fondsen verlegen president, zouden dat niet pikken. Bovendien zou de Palestijnse staat zich bewapenen en zou er opnieuw gevochten worden. Maar blijft Israël de Palestijnse gebieden half bezet houden, dan betekent dat de definitieve verankering van een apartheidsstaat — een situatie die immoreel is en mede gezien de snelle Palestijnse bevolkingsgroei onhoudbaar.

Echter, aan die zoveelste Navo-operatie zouden natuurlijk onmogelijk Amerikaanse troepen kunnen meedoen, aangezien volgens de Palestijnen de VS een partij zijn in het conflict. Een kans voor de Europese Unie en haar interventiemacht? Wat gebeurt er als de vredestroepen zich terugtrekken? «Het is een schot in het duister», om met Friedman te spreken, «maar zo wordt wel het echte probleem aangepakt.»