Een slecht beiaardier

Ik geloof niet in complotten en probeer politici altijd serieus te nemen. Maar soms is het moeilijk. Zo heeft Erry Stoové, de directeur van het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers onlangs de prijs gewonnen van ‘Overheidsmanager van het jaar 1999’.

‘Vermoedelijk zouden alle Captains of Industry hier sneuvelen’, aldus juryvoorzitter Gerrit Zalm. Het COA heeft te kampen met sterk fluctuerende aantallen asielzoekers 'met heel verschillende achtergronden, waarvan sommigen van hun reisleider hebben gehoord dat ze nu in Canada zijn!’ De prijs is een initiatief van Interlace Public Search en Selection van Robin Linschoten en wordt betaald door onder andere het ministerie van Binnenlandse Zaken en De Telegraaf. De overheid is meer prestatiegericht geworden. Daarbij hoort dat overheidsmanagers worden afgerekend op, om in het jargon te blijven van de initiatiefnemers, hun 'maatschappelijk rendement’. Wie de beelden kent van pingpongende asielzoekers, veroordeeld tot een de geestelijke gezondheid tartende ledigheid, denkt niet direct aan een uitmuntend 'maatschappelijk rendement’. Om maar te zwijgen over de aankoop van de Steffenberg door een groepje xenofobe Vughtse miljonairs. Het juryrapport rept dan ook niet over het welzijn van de asielzoekers. Stoové wordt geprezen om zijn omgang met het bijeengesprokkelde middenkader (waaronder veel ex-managers van failliete bedrijven en gesloten gezondheidszorginstellingen) en zijn goede contacten met de IND en diverse gemeenten. Hij heeft bovendien bijgedragen aan een positief imago van het COA, maar niet door in interviews of toespraken mooie praatjes te houden. 'Integendeel, hij streeft naar een low profile van de organisatie en stelt zich bij persverzoeken steeds de vraag: waarom zou ik dit nu eens wél doen’. In feite wordt Stoové gelauwerd omdat hij in woelige tijden rustig heeft doorgewerkt zonder te klagen over het gesjoemel van politici met het verwachte aantal asielzoekers. In de aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen heeft Paars I de oorspronkelijke prognose voor 1998 teruggedraaid van 45.000 naar 32.500. De COA kreeg navenant minder geld en kwam logischerwijs later in het jaar in de problemen. Ook nu zijn de cijfers weer omstreden. Ton van Lieshout van de Stichting Rechtsbijstand Asiel in Noord-Oost Nederland stelt dat de paniekerige prognoses van Justitie (65.000 asielzoekers in 1999) niet deugen. Volgens hem hebben zich in de eerste twee maanden van dit jaar evenveel asielzoekers aangemeld als vorig jaar in die periode. Tijdens al dit gegoochel heeft Stoové verkozen te zwijgen en zich zo een belabberd zaakwaarnemer betoond van zijn cliënten, de asielzoekers. Het COA is niet altijd zo gedienstig geweest. In 1993 heeft een voorganger van Stoové asielzoekers laten bivakkeren in een maïsveld om politici te dwingen meer middelen ter beschikking te stellen. Daar is toen veel kritiek op gekomen omdat actievoerende ambtenaren het primaat van de politiek in gevaar brengen. De laatste tijd is echter wederom gebleken dat de politiek, zeker bij omstreden cijfers, baat heeft bij opstandige werknemers zoals De Kwaadsteniet van het RIVM. Stoové laat zich echter kennen als de tegenhanger van een klokkenluider. Zelfs als er alle reden is om aan de bel te hangen, houdt hij zich koest. En dat valt blijkbaar in de smaak bij Zalm en Linschoten.