Een storm waait over het Cubaanse paradijs

Havanna – Toen er voor Wall Street en de kunstgaleries in Chelsea hoopjes zandzakken werden gestapeld, wachtte de wereld gespannen op de ‘storm der stormen’. De spanning werd door de media opgevoerd: zou New York verzwolgen worden zoals in The Day After Tomorrow? Het deed denken aan een baudrillardiaans simulacrum: iedereen wachtte tot wat men in de film had gezien zich ook zou ontvouwen.

Ondertussen had zich op Cuba, Haïti en Jamaica al een ramp voltrokken. Een stille ramp, want daar draaiden de camera’s niet. Op sociale media verscheen een flyer: ‘Dear mainstream media: Sandy fucked us up to. Sincerely Cuba.’

Het oosten van het communistische eiland, waar de steden Santiago de Cuba en Holguín liggen, werd ongemeen hard door Sandy getroffen. Vlak voordat zij aan land ging nam ze aan kracht toe. Op sommige plaatsen hing ze met windsnelheden van tot tweehonderd kilometer per uur soms wel uren lang boven het gebied. Het resultaat: elf doden, 188.000 huizen die zijn ingestort en tienduizenden hectares landbouwgrond die onbruikbaar werden.

‘De media hebben bijna niet over ons bericht, maar de belangrijkste hulp zijn de toeristen die zijn teruggekomen’, zegt Angelito, die vakantiegangers rondrijdt in Santiago de Cuba en omstreken. Een paar dagen na de ramp zijn ze al weer aanwezig in de stad. Restaurants en hotels zijn in alle haast weer geopend, terwijl zeventig procent van de stad in puin ligt. ‘Morgen moet ik weer een groep van twaalf rondrijden’, zegt hij tevreden.

In het centrum van Havanna staat in het museum van de revolutie de Granma tentoongesteld. Het is het schip waarmee de groep van Fidel Castro in 1956 naar Cuba kwam en het begin van de revolutie markeerde. Het zou ook het einde betekenen van het eiland als de ultieme plek van vermaak in de Cariben.

Nu lijkt de voortschrijdende liberalisering er langzaam voor te zorgen dat er weer meer toeristen naar Cuba komen. Daar zijn veel Cubanen blij mee. Het lijkt een goed middel om een economische, en in dit geval zelfs een natuurramp het hoofd te bieden.

‘De deuren gaan open. Daar is geen twijfel over’, zegt de diplomaat. ‘Over een tijdje zullen er plekken zijn met echt goed internet’, zegt de hotelmedewerker. Dat er een andere wind op Cuba gaat waaien, is goed voelbaar.