Eén student trotseert de Thaise junta

Bangkok – Premier Prayuth Chan-ocha haalt in zijn wekelijkse tv-peptalk letterlijk zijn neus op. ‘Dit is vreselijk. Een aanslag op onze normen en waarden.’ Net nu hij feestelijk stilstaat bij de derde verjaardag van zijn militaire coup, is zijn dapperste opponent op de gerespecteerde aloude Koninklijke Chulalongkorn Universiteit met ruime meerderheid en veel publiciteit gekozen tot voorzitter van de studentenraad. Niet alleen de gepensioneerde generaal, maar ook de twintigjarige tweedejaarsstudent zelf is verbijsterd. Neriwit Chotiphatphaisal ging uit van een fikse nederlaag. Tot nu toe kreeg hij publiekelijk weinig steun. ‘Nu is duidelijk dat leeftijdsgenoten me wel steunen, maar alleen anoniem tijdens een geheime stemming’, zegt hij in een weekblad. ‘Kan best dat ze het niet altijd met me eens zijn. Maar ze vinden dus wel dat ik mijn mening mag uitdragen. Het vrijheidsideaal is na drie jaar militaire onderdrukking gelukkig nog niet verdwenen.’

De eerste keer dat hij naar buiten treedt, zien we hoe tv-kijkers in een buurtrestaurantje perplex stilvallen. De toen vijftienjarige activist gebruikt een vrolijk bedoeld studiogesprek om te ageren tegen de traditionele ceremonie, waarbij scholieren en studenten liggend naar hun docenten moeten kruipen om respect te betuigen. ‘Ik respecteer mijn leraren niet’, sprak hij. ‘Ze geven slecht les.’ Later pleit hij ook voor het afschaffen van schooluniform en verplicht kort haar. Leraren wensen hem op Facebook dood. De door Chotiphatphaisal opgerichte vakbond is geen succes. Nog geen honderd jongeren willen met naam en toenaam lid worden.

Direct na de coup protesteert hij, ondanks het demonstratieverbod, als een van de weinigen tegen de militaire machtsovername – en hij moet enkele keren mee naar een kazerne voor een ‘goed gesprek’. Als eerste Thai weigert hij militaire dienst, omdat hij ‘niet wil meewerken aan de structurele militaire dictatuur’ – waarvoor hem na zijn studieverlof gevangenisstraf wacht. Hij begint de organisatie Onderwijs voor een Vrij Thailand, die pleit voor een westers onderwijssysteem dat studenten leert kritisch na te denken. En hij weigert letterlijk door het stof te kruipen voor het standbeeld van naamgever koning Chulalongkorn, zoals alle eerstejaars dat al ruim honderd jaar doen. Na zijn benoeming is hij enkele malen achtervolgd door gemaskerde mannen op bromfietsen. ‘Ach ja, zo gaat dat in Thailand.’