Film

Een subtiel statement

Film: Bubble

Bubble vertelt het verhaal van drie arbeiders in een poppenfabriek in West-Virginia: Martha, een vrouw van middelbare leeftijd die aan overgewicht lijdt en voor haar oude vader zorgt; Kyle een jongen van in de twintig die nog bij zijn moeder woont, en Rose, een aantrekkelijke jonge vrouw met een dochtertje. De film begint met lange gesprekken op de werkvloer tussen Martha en Kyle, waardoor de suggestie wordt gewekt dat er misschien iets van aantrekkingskracht tussen die twee bestaat. Dan arriveert een nieuwe werker: de mooie Rose. Opeens heeft Kyle alleen maar oog voor Rose. De relatie tussen de drie komt onder druk te staan wanneer Rose aan Martha vraagt op een vrijdagavond op haar dochtertje te passen. Wanneer Martha bij Roses appartement arriveert, ziet ze wie Roses date is: Kyle.

Bubble is regisseur Steven Soderberghs meest experimentele film sinds hij eind jaren tachtig furore maakte op het filmfestival van Cannes met het liefdesdrama Sex, Lies and Videotape. Vorig jaar bewees Soderbergh dat hij zelfs het experimenteren binnen de genregrenzen van Hollywood niet schuwt. Zijn film Ocean’s Twelve, met in de hoofdrol George Clooney, is een verrukkelijke combinatie van een ode aan Europese misdaadthrillers uit de jaren zeventig en commentaar op de film als populaire cultuur.

Met Bubble gaat Soderbergh nog een stapje verder: hij speelt geraffineerd met de visuele conventies van de documentaire en reality-tv. De «kaalheid» van vorm trekt de kijker onherroepelijk de verhaalwerkelijkheid in. De drie hoofdrolspelers zijn geen professionele acteurs, maar gewone inwoners van Parkersburg, het stadje waar de film zich afspeelt. Door de «acteurs» te laten improviseren slaagt Soderbergh erin een losse, naturalistische sfeer te creëren. Maar naarmate het verhaal vordert slaat de stemming om: inertie maakt plaats voor beklemming, angst en uiteindelijk inzicht in de zinloosheid van het leven. Zo laat Bubble net als de films van bijvoorbeeld Harmone Korine (Gummo, 1997) zien hoe angstwekkend en verontrustend het leven van «normale» mensen kan zijn. Hierin ligt de kracht van het werk.

Soderbergh maakt bovendien een subtiel statement met zijn film, waardoor het werk gewicht krijgt. Bubble laat namelijk de keerzijde van de Amerikaanse droom zien. De figuren in het verhaal zijn als geesten, als levende doden die gevangen zijn in een nachtmerrie zonder eind. Ze hebben geen verleden en geen toekomst. Het enige wat ze hebben is het hier en nu. Kyle doet z’n best om te sparen, maar zelfs met een extra baantje in de avonduren verdient hij niet eens genoeg voor een medische verzekering. Pijnlijk is hoe Kyle samen met Martha en Rose tijdens de lunch fast food eet – het dieet bij uitstek van arm Amerika.

Behalve door de inhoudelijke kwaliteiten valt Bubble op door de ongewone wijze waarop hij in Amerika werd verspreid. De film is voor een appel en een ei op high definition video gedraaid en kwam tegelijk uit in bioscopen, als downloadbare film en als dvd. Deze werkwijze zou kunnen betekenen dat Hollywood in één klap van de digitale piraten van peer-to-peer-netwerken af zou zijn. Maar zo lijkt het in de praktijk niet helemaal te werken, getuige Bubble. Ondanks goede kritieken werd de film, in welke distributievorm dan ook, geen kassucces.

Te zien vanaf 18 mei