Een valse godin?

Het kon niet uitblijven en nu is het zo ver. Een jaar na de dood van Diana Spencer begint zich een enorme opluchting af te tekenen bij het Britse establishment. ‘Charles is er geweldig van opgeknapt’, verklaarde royalty-steunpilaar Sir Ingham. ‘Hij heeft nu niet meer te kampen met een vrouw die zijn familie van binnenuit ondermijnt.’ Eerder maakte lord Coggan, ex-aartsbisschop van Canterbury, in The Sunday Times gehakt van de postume nagedachtenis van de Queen of Hearts, door hem omschreven ‘een valse godin die er een losse seksuele moraal op nahield’. De cultus rondom Diana werd door de 82-jarige grijsaard verworpen als een verwerpelijke, want ‘neo-heidense’ activiteit, in strijd met de Anglicaanse grondbeginselen.

Al de haat die een jaar lang op grond van de verplichte piëteit met het slachtoffer moest worden verbeten, kan er nu uit. Diana, de vrouw die de Britse troon aan het wankelen bracht, had volgens de behoudende Brit eigenlijk al gelijk in de Tower moeten worden opgesloten sinds ze met haar eerste anorexia- annex boulimia-aanvallen naar de pers stapte om aan te geven dat een huwelijk met prins Charles niet bepaald een pretje was. In de media-oorlog die daarna tussen de echtelieden ontstond, was het Diana die haar overspelige echtgenoot op alle fronten versloeg. Nu ze er niet meer is, is het tijd voor een grootscheepse revanche. Opgelucht wordt er al gesproken van een ‘einde van de rouw’. Een Diana-walk langs de route van haar begrafenisstoet kreeg een week voor de Diana-herdenking op 31 augustus een minimum aan respons, hetgeen ook werd verwelkomd als de terugkeer van de ratio in Engeland. Van hieruit kan 'the Firm’, zoals de koninklijke familie zichzelf pleegt te noemen, verder werken aan een normalisering van de betrekkingen met het Britse volk. Binnenkort kunnen we de eerste gevallen van Diana-debunking verwachten, waarin ze niet langer de diepbetreurde heilige zal zijn, maar een op geld, seks en cheap thrills beluste matrone, levend op een dieet van champagne en coke in de jetset van de Riviera.
De Britse pers heeft zich tot nu toe opmerkelijk rustig gehouden over het geval-Diana. Nadat het journaille via de paparazzi verantwoordelijk werd gesteld voor de tragische gebeurtenissen in de tunnel onder de Place d'Alma in Parijs op 31 augustus 1997, ging de pers royalty-gewijs vrijwillig aan de leiband. Ze legde zichzelf een pacificerende taak op, een bezwerende rol die leidde tot een weemakend bombardement van weemoed en treurnis waarbij iedereen gespaard werd. In het land waar de samenzweringstheorie zo'n beetje is uitgevonden heerste een waar taboe op de betere speculatie over de ware toedracht van Diana’s dood. Dat neemt niet weg dat al die wilde theorievorming inmiddels mythische proporties heeft aangenomen, als een vulkaan die op springen staat.
Tot voor kort stond Mohamed al-Fayed, vader van Diana’s verloofde Dodie, voor het oog moederziel alleen in zijn overtuiging dat het hier niet ging om een simpel auto-ongeluk maar om een gearrangeerde aanslag ter voorkoming van een huwelijk tussen een christen-prinses en een moslim-zakenman. In de Arabische pers geldt deze theorie inmiddels als een gegeven, al was het maar om redenen van propagandistische aard. Daar wordt al sinds dag één gespeculeerd over de blauwe haren van de Queen Mum die bij het autowrak in kwestie zouden zijn gevonden en meer van dat fraais. De X-files zijn er niets bij. Op zich heeft die theorie zo haar bekoringen. Zo is het inderdaad levendig voor te stellen dat de koninklijke familie not amused was bij het vooruitzicht dat de komende koning van Engeland zou worden opgevoed door een islamitische stiefpapa. En de MI5 of MI6 draait zijn handen niet om voor een goed geregisseerd verkeersongeval. Naar het schijnt nam vader al-Fayed kort geleden zelf officieel afstand van dit conspiratieve gedachtegoed. Hij zou nu gewoon zijn eigen falende bewakingsdienst de schuld geven. Maar voor de rest van Engeland moet het allemaal nog beginnen. Als een regisseur als Oliver Stone zich er dan ook nog mee zou gaan bemoeien, gaat het hek helemaal van de dam. Het zware conflict dat zich daags na de dood van Diana aftekende in het hart van de Britse samenleving - dat slechts kon worden afgewenteld door een ongekende golf van collectief rouwbeklag waar Elizabeth, Philip en Charles uiteindelijk ook met lange tanden aan moesten deelnemen - zou dan alsnog tot volle wasdom kunnen komen. Tony Blair houdt zijn hart vast. De gesignaleerde 'Diana-moeheid’ berust vooralsnog op ijdele hoop.