Een vitaal economisch debat van topmannen

  1. Rampjaar, oorlog met Japan, Taiwan, Korea en Singapore. De regering is redeloos, het volk radeloos, het land reddeloos. Hoogste tijd voor een Nationale Elite die onverwijld een Plan opstelt waarmee de Vaderlandse Economie wordt gered. Althans volgens NRC Handelsblad, dat die Nationale Elite op donderdagavond 3 februari had geinviteerd in het Haagse Hotel Des Indes: Philips-topman Jan Timmer, Rabo-topman Herman Wijffels, EZ-topman Ad Geelhoed, VVD-topman Frits Bolkestein en ex-topman Arie van der Zwan, alles onder leiding van NRC-topman Ben Knapen.

Over de diagnose zijn de heren het roerend eens: een werkloosheid van vijftien tot twintig procent is dynamiet onder een samenleving. Eenvoudige fabricageprocessen zullen in toenemende mate verdwijnen naar Azie" of, straks, Oost-Europa. Het gaat derhalve, aldus Timmer, om de creatie van banen in speerpuntindustrieen. Welke zijn dat? En om hoeveel banen gaat het? Timmer houdt een, tegen de achtergrond van Philips niet onbegrijpelijk, pleidooi voor een snelle internationalisatie van de telecommunicatie. Maar of dat nou banen oplevert? Hij moet het antwoord schuldig blijven. Volgt een oproep aan Ad Geelhoed, als baas van EZ, om met ‘zijn’ ministerie drager te worden van nieuwe nationale ambities. Die haast zich te zeggen dat regeren niet vooruitzien is, maar afwachten tot het klimaat rijp is voor verandering. Dus van hem moet het ook niet komen. Maar voorzitter Ben Knapen oppert op gezag van een Amsterdamse hoogleraar economie’ dat 'het stikt van de banen tussen de vijfhonderd en achthonderd gulden per maand’. Enthousiaste reacties: Geelhoed weet dat je tegen de eeuwwisseling makkelijk een half miljoen banen meer kunt hebben als je het bestel wat aanpast. Herman Wijffels, topbankier vult die aanpassingen in: 'basisstelselachtige formules voor de sociale zekerheid’ en 'zeer grondige sanering van het subsidiewezen’. Het is duidelijk: de dragers van de nieuwe nationale ambities zijn gevonden de half miljoen mensen die straks voor vijf- tot achthonderd gulden in de maand aan het werk zullen gaan. Timmer roept op een stake in the ground te zetten: een half miljoen banen in het jaar 2000. Handtekeningen van de Nationale Elite eronder, in een envelop naar Binnenhof 2 en dan maar wachten op politici die de moed hebben het volk de harde waarheid te vertellen.
In de SER, in NRC Handelsblad, straks onder leiding van minister Andriessen in Tilburg: op elke straathoek kun je zo langzamerhand een economiedebat tegenkomen. Het meest opvallende eraan is wat er niet ter sprake komt. Zou het feit dat er vooral topmannen van 'oude’ speerpuntindustriee"n aan tafel zitten kunnen verklaren dat over echte nieuwe activiteiten milieutechnologie bijvoorbeeld met geen woord wordt gerept? Zou het feit dat de oplossing wordt gezocht in banen die geen banen mogen heten iets te maken hebben met de omstandigheid dat er alleen (ex)werkgevers aan tafel zitten? Aan het eind concludeert Ben Knapen dat 'een sense of urgency nover de revitalisering van de Nederlandse economie’ duidelijk is geworden. En een sense of urgency over de revitalisering van het economisch debat.