Een volbloed militair

Het Openbaar Ministerie in Assen onderzoekt momenteel een klacht over vermeende oorlogsmisdaden in voormalig Nederlands-Indië, waar niemand minder dan prins Bernhard een curieus - en wellicht ook strafbaar - bijrolletje in vervult. De prins schreef in juli 1998 een voorwoord bij de memoires van luitenant-kolonel b.d. Bert Schüssler, het in eigen beheer en in beperkte oplage uitgegeven Naar eer en geweten. Schüssler diende in 1947 als tweede luitenant aan de zijde van de gevreesde Raymond Westerling, commandant van het Korps Speciale Troepen. In zijn boek beschrijft de oud-militair op enthousiaste toon allerlei beruchte strijdtechnieken van Westerling, alias ‘de bloedhond van Celebes’. Samen met twee mede-officieren, kapitein Faber en sergeant Vermeer, zou Schüssler betrokken zijn geweest bij het in koelen bloede doodschieten van een gevangengenomen Koreaan. Ook worden er in Naar eer en geweten bloedstollende staaltjes beschreven van de gehanteerde martelpraktijken. Zo zegt kapitein Faber, die in 1947 werd onderscheiden met de Militaire Willems Orde, in het boek: ‘Op onze acties worden krijgsgevangenen gemaakt. Als ze in onze handen vallen, wacht ze een keiharde ondervraging. We bevelen hen bijvoorbeeld een plank met lange spijkers boven het hoofd te houden. Daar wordt een kei bovenop gelegd. Dat houdt geen mens lang vol, dus de man heeft de keuze tussen praten en praten. Althans, als hij liever geen spijker in zijn schedeldak wil voelen.’

In zijn ultra-korte voorwoord bij het boek maakt Bernhard hier geen probleem van. De prins noemt Naar eer en geweten ‘het verslag van een eerlijk volbloed militair, soldaat, officier’. 'Het is het boeiende levensverhaal van een ridder MWO, vlieger en bovenal commando, die liever zijn aandacht naar beneden richtte dan naar hen die boven hem waren gesteld’, aldus de prins.
Oud-Indië-ganger H.M. Oude Egberink, zelf als dienstplichtig militair ingezet tijdens de politionele acties, dacht daar anders over. De inmiddels 71-jarige veteraan, gepensioneerd commissaris van politie in Assen, stapte na lezing van Schüsslers boek onmiddellijk naar de politie. Volgens hem worden er oorlogsmisdaden in opgebiecht. 'Al lezende beving mij een enorme woede’, zegt Oude Egberink in De Twentsche Courant van vrijdag 6 augustus jl. 'Die man beschrijft pure oorlogsmisdaden die hij met zijn vriendjes tijdens de politionele acties heeft begaan. En hij durft zichzelf een militair pur sang te noemen.’ Volgens de klager is prins Bernhard mede-schuldig, in die zin dat hij na lezing van het manuscript van Schüssler justitie had moeten inschakelen.
Het Openbaar Ministerie in Arnhem heeft de klacht van Oude Egberink nog steeds in onderzoek. Aangeklaagde Schüssler laat vanuit zijn woonplaats Harderwijk weten dat hij in het geheel niet bevreesd is voor de consequenties: 'Ik zit er niet mee. Het is verdomd makkelijk een oordeel te vellen achter een bureau.’
ALEXANDERS VOSSINNETJE
Bernhards oudste kleinzoon laat ondertussen weer eens zien toch wel wat van diens flamboyante karakter te hebben geërfd. Zoals een voorkeur voor blonde Argentijnse dames. Bernhard kreeg medio jaren vijftig iets moois met Evita Peron, die hij tijdens enige zakelijke missies namens het Nederlandse bedrijfsleven zodanig inpalmde dat Evita naar verluidt haar dictator Juan graag had laten schieten voor een nadere kennismaking met haar Bernillo. Alexander volgt het voorbeeld door een amour fou op te vatten voor een andere schoonheid uit de pampa’s, een zekere Maxima Zorroguita uit Buenos Aires. Zorroguita ('vossinnetje’), dochter van een Argentijnse minister ten tijde van het militair regime aldaar, heeft in no time Emily Bremers doen vergeten. Ze genoot zelfs de eer de voorpagina van de Volkskrant te openen, die wist te melden dat het liefdespaar reeds een verloving had geannonceerd. Maxima Zorroguita, volgens de Volkskrant 'lang, blond en verschrikkelijk intelligent’ koerst als de berichten kloppen linea recta af op de vacature van koningin van Nederland. Zoals zoveel Argentijnen zou ze voor een fors promillage 'van Duitsen bloed’ zijn. Nu maar hopen dat het een politiek-correcte familie betreft. Premier Kok beloofde tijdens zijn wekelijkse persconferentie dat hij de antecedenten van Maxima zou gaan natrekken.
GESTOORDE VORSTEN
Een belangrijke monarchale happening is ook het aanstaande Karel V-jaar. Karel V zag op 24 februari 1500 het levenslicht in Gent. Volgend jaar wordt de vijfhonderdste geboortedag van de Habsburgse despoot groots gevierd, onder meer met een samenzijn van alle koninklijke families van Europa in Madrid. In een eerder stadium ontbood premier Kok de leiders van de kleine christelijke partijen bij zich om hen te verzoeken geen protest te laten horen tegen de voorgenomen gang van Beatrix naar dit herdenkingsfeestje van de roomse tiran van de Tachtigjarige Oorlog. GPV, SGP en RPF zouden hun traditionele verbondenheid aan de anti-roomse sentimenten van de Geuzen moeten laten varen opdat de vorstin zonder zorgen naar het Madrileense Escorial zou kunnen gaan. Naar verluidt volgde hieruit een herenakkoord tussen Kok en de kleine christenen. In Den Haag blijft protest dan ook waarschijnlijk uit.
In Karels geboortestad Gent is de geest minder coöperatief, zo blijkt uit het lokale feestprogramma van het Keizer Karel-jaar. Zo wordt Karels geboorte onder meer gevierd met de expositie Gestoorde vorsten, exlusief gewijd aan de groteske degeneratieverschijnselen die onlosmakelijk waren verbonden aan de op inteelt draaiende huwelijkspolitiek van de Habsburgers. De Gentenaren zijn blijkbaar nog steeds niet vergeten hoe Karel hun indertijd dwong allen met een strop om de hals te lopen toen ze weigerden belastingen te betalen voor de koninklijke oorlogen. Historisch besef, het is ongelijk verdeeld in de Lage Landen.