Buitenland

Een volgende ronde Trump

Oklahoma is vruchtbare grond voor politiek radicalisme. Eind negentiende eeuw werd hier succes geboekt door de People’s Party, de eerste populistische beweging in de geschiedenis van Amerika die te hoop liep tegen politieke elites en de macht van het grootkapitaal. Een dikke eeuw later leeft populism from the plains nog volop in Oklahoma, zo merkte ik afgelopen week bij een bezoek aan de staat. En het is Republikeins à la Trump dat hiervan profiteert. Bij de afgelopen verkiezingen won de inmiddels ex-president alle 77 kiesdistricten. Vrijwel geen enkele staat kleurde zo rood. Bijna een half jaar later is de loyaliteit aan Trump nog steeds onverwoestbaar.

Bij een bezoek aan de maandelijkse lunch van de Republican Women’s Club in Tulsa, Oklahoma’s tweede stad, leek het alsof de nederlaag voor de Republikeinen nooit had plaatsgevonden. Bij de ingang vonden Trump-buttons en -speldjes gretig aftrek. Bij de caesar salad en quiche waren de verkiezingen een van de voornaamste gespreksonderwerpen. Het was voor de aanwezigen een uitgemaakte zaak dat de Democraten zich met fraude meester hadden gemaakt van het Witte Huis. ‘Trump is nog steeds onze president’, zo vatte een van mijn disgenoten de dienstdoende realiteit in Republikeins Oklahoma samen.

En de ‘Okies’ staan daar niet alleen in. Zeventig procent van de Republikeinse kiezers is ervan overtuigd dat de afgelopen presidentsverkiezingen niet vrij en eerlijk zijn verlopen. Republikeinse kopstukken eisen verder onderzoek naar de uitslag en zetten collega’s uit de partijtop omdat ze een andere boodschap dan ‘rigged elections’ verkondigen. Als reden hiervoor geven ze de grootschalige twijfel over de uitslag bij hun achterban. Ziedaar de feedback-loop die de Grand Old Party in zijn greep houdt.

In Owasso, Oklahoma, werd volop gewerkt aan de grote cultuurverandering die gaande is binnen de Republikeinse Partij. Daar schoof ik aan tijdens een campagnelunch georganiseerd door Jackson Lahmeyer, een jonge pastor die zich kandidaat heeft gesteld om Senator te worden namens zijn staat. Bij een hamburger met friet legde Lahmeyer uit dat de huidige Senator James Langford weliswaar Republikein is maar ‘geen vechter’. Langford heeft zijn excuses aangeboden voor zijn aandeel in het twijfel zaaien over de verkiezingsuitslag en dat is volgens Lahmeyer onvergeeflijk.

Wat ooit radicaal was bij de Republikeinen wordt steeds meer de norm

Lahmeyer, gekleed in blauw pak, wit overhemd en glimmende rode das tot ver over de broekband, maakt goede kans straks zijn staat te mogen vertegenwoordigen in Washington. In alle gelederen wordt de partij gezuiverd van vertegenwoordigers die afwijken van de stelling waar Trump zich steeds dieper in ingraaft: dat Biden geen legitieme president is en dat Amerika moet worden beschermd tegen extreem-links. Wat ooit de radicale vleugel was bij de Republikeinen is steeds meer de norm aan het worden.

Mijn rondgang langs Republikeins Oklahoma eindigde in de ‘Congregation Of The Mighty Ecclesial Embassy’, een moderne kerk in een buitenwijk van Tulsa. Driehonderd conservatieve kerkgangers werden daar getrakteerd op een overzeese gastspreker. Stokebrand Nigel Farage was naar Oklahoma afgereisd om de Trump-stemmer een peptalk te geven. Leg je niet neer bij het verlies en blijf terugvechten tegen de ‘globalistische elite die Amerika wil vernietigen’, riep hij. Brexit was geslaagd en trumpisme zou ook weer zegevieren, beloofde Farage. De rechts-populistische internationale is springlevend.

Farage deed ook nog verslag van zijn bezoek aan de grote leider in Mar-a-Lago. Trump had hem om advies gevraagd, en Farage had hem aangeraden lekker te gaan golfen. Hij moest enkel weer in de politieke arena stappen als zich niemand aandient die Trump als opvolger kan aanwijzen. Wellicht verzon Farage het allemaal, maar dat doet er niet toe. Het hoort allemaal bij het spel. De Republikeinse achterban wordt klaargestoomd voor een volgende ronde Trump tegen de wereld.

Even was het de vraag of de verkiezingsnederlaag, Trumps weigering zich daarbij neer te leggen en de aanval op het Capitool de Republikeinen op een ander pad zouden brengen. In de Republikeinse bastions lijkt daar absoluut geen sprake van. Daar is Amerika’s president onverminderd de maat der dingen en arbiter over wie er thuishoort in de partij en wie geëxcommuniceerd moet worden. In het Witte Huis heerst misschien nieuwe rust, maar in het achterland broeit het als nooit tevoren.