Een witmarmeren tuinkabouter in Suriname

Paramaribo – Erg veel moeite hoeft iemand niet te doen om in Suriname in het zonnetje te worden gezet. Elk jaar riddert president Desi Bouterse honderden onderdanen die zich om welke reden dan ook verdienstelijk hebben gemaakt.

Regelmatig worden straten in Paramaribo hernoemd naar Surinaamse politici, historici, juristen of medici. Tot ver buiten de historische binnenstad staan standbeelden van vakbondsmannen, slavenleiders en reeds lang overleden koloniale gouverneurs.

Wie echt van groot belang was voor de geschiedenis van de voormalige Nederlandse kolonie wordt tot lang na zijn overlijden minstens als een halfgod vereerd. Naar politicus Jagernath Lachmon, die mee aan de wieg stond van de onafhankelijkheid van Suriname, werd sinds zijn dood in 2001 niet alleen een razend drukke straat genoemd, liefst drie beeldhouwers hebben de zwaarbebrilde hindoestaan vereeuwigd. Een eerste standbeeld, van de hand van de bekende Erwin de Vries, staat op het Onafhankelijkheidsplein, eind 2012 werd een borstbeeld onthuld in de westelijke grensstad Nieuw-Nickerie, waar Lachmon tot zijn twaalfde woonde.

Een week geleden werd in Paramaribo het derde beeld van de staatsman onthuld, ditmaal ter ere van het 65-jarig bestaan van de politieke partij die hij ooit oprichtte. Het merendeel van de Surinamers proestte het echter uit toen ze het beeld eindelijk zagen. Niet alleen omdat de voormalige arts en advocaat als een versteende mummie wezenloos voor zich uit lijkt te staren, of omdat zijn armen zo lang zijn dat zijn handen tot zijn knieën komen. Wat het meest in het oog springt is de kleur van het standbeeld: sneeuwwit. Terwijl Lachmon onmiskenbaar een donker getinte man was. ‘Dat komt doordat het beeld van marmer is. De kleur symboliseert bovendien het licht dat Lachmon uitstraalde’, reageerde een woordvoerder van de partij op de storm van verontwaardiging die meteen losbarstte.

Toch lijkt er wat anders aan de hand. De partij van Lachmon liet het beeld maken in India, naar eigen zeggen omdat het daar goedkoper kon. De heersende klasse in India wordt nog steeds gedomineerd door lichtgetinte mensen. Veel lichtgekleurde hindoestanen telt Suriname evenwel niet, aangezien zij voornamelijk afstammen van arme landbouwers uit Uttar Pradesh die eind negentiende eeuw werden binnengehaald om op plantages te werken. ‘Een eerbetoon? Het beeld doet mij nog het meest denken aan een tuinkabouter’, foetert Erwin de Vries.