Opheffer

Eerlijk is vals

Laatst zei een musicus die in een orkest speelt dat wegens de bezuinigingen meer dan gehalveerd wordt tegen me dat ze genoegen zou nemen met een kleiner salaris wanneer ze daarmee banen voor haar collega’s zou redden.

Medium opheffer 28 11 muziek

Dat is lief van haar. Maar onverstandig.

Je kunt zoiets wel besluiten, maar hoeveel ga je dan zelf achteruit in salaris? Tien procent? Twintig procent? Vijf procent? Als dat kan, ben je blijkbaar te goed gesalarieerd - en geef je een argument in handen van het ministerie om te bezuinigen of om daar niets aan te doen. Verder is de vraag of je deze vorm van solidariteit aan iedereen kunt opleggen. Er zijn mensen die tweeduizend euro verdienen en alleen zijn, er zijn mensen die tweeduizend euro verdienen en vijf kinderen en een hypotheek hebben (bij wijze van spreken).

Wat mijn grote bezwaar is, is dat je marktwerking ontziet. Daar zul je echt iets aan moeten doen in tijden van bezuiniging, hoe vervelend ook.

Of het volgende verhaal waar is, weet ik niet, maar ik heb het gehoord uit redelijk betrouwbare bron.

Een groep speelde een prachtige voorstelling van Richard III. De beste Nederlandse acteurs stonden op het toneel, er was muziek bij van Tom Waits, ik meen zelfs een fototentoonstelling en, raad eens, elke voorstelling was totaal uitverkocht! Elke avond! Toch draaide die voorstelling verlies, dat alleen door subsidie opgevangen kon worden.

Dit mag je die groep kwalijk nemen, want zo'n voorstelling is verkeerd geproduceerd.

Men had de prijzen kunnen verhogen, men had anders kunnen begroten. Ik weet wel dat als ik naar de begroting zou kijken en ik zou vragen: ‘Moet die fototentoonstelling echt bij deze voorstelling en moeten die pakken echt zo duur zijn, en moeten we echt zulk duur licht hebben?’, dat het antwoord altijd een volmondig 'ja, dat moet echt’ zal zijn. Maar het is nog maar de vraag of de jazeggers gelijk hebben. Wat de toneelgroep kwalijk te nemen is, is dat zij subsidie nodig hadden voor een voorstelling die op eigen benen had kunnen staan, en daarmee hebben zij niet alleen subsidie onttrokken aan een andere groep maar ook een argument in handen gegeven aan de overheid om dat in het vervolg niet te doen.

Frits Bolkestein heeft eens de regisseur Eddy Terstall geroemd omdat hij een meesterlijke film had gemaakt voor extreem weinig geld en zonder subsidie. Zo moet het, zei Bolkestein. Eddy antwoordde hem: 'In feite heeft de overheid deze film wel gesubsidieerd, want iedereen deed gratis mee en moest dus leven van een uitkering. Ik heb dus

de acteurs niet het salaris kunnen geven waar ze recht op hadden!’

Daar zit een moeilijk dilemma dat ik steeds tegenkom.

Wat is rechtvaardig?

Wanneer ik werkloos zou zijn en Eddy - die ik bewonder - zou me vragen voor een rol waar ik niets voor zou krijgen, dan zou ik uiteraard meteen ja zeggen, maar daarmee maak ik mijn eigen concurrentiepositie kapot en ook die van mijn collega’s. Daarnaast kom ik ook in een vreemde werkverhouding met Eddy. Als hij er achter komt dat ik niet kan acteren, wat heel wel mogelijk is, en hij zou mij willen ontslaan, dan is dat toch moeilijk voor hem: ik ben juist zo aardig geweest hem te helpen door voor niets te werken! Iedereen moet eerlijk betaald worden - naar de markt. Ben je beroemd, krijg je meer. Begin je, dan krijg je bijna niets of niets.

Ik heb het al eens verteld: in New York werd een paar jaar geleden een toneelstuk, een blijspel, gespeeld door de halve cast van The Sopranos. De zalen zaten halfvol (terwijl het prachtig was). Na een week stopte men: te weinig publiek. Het geld dat wel verdiend was, werd keurig verdeeld. De hoofdrolspeler van The Sopranos - oké, hij is al miljonair, maar toch - kreeg een paar honderd dollar. De zaaleigenaar niets. Hij ging weer op zoek naar iets anders.