Eeuwig leven

Na afloop van een leesclubsessie zit ik in het restaurant van het Eemhuis, het nieuwe complex waarin Amersfoort zijn bibliotheek heeft ondergebracht. Ik eet mijn salade en kijk naar buiten. Daar loopt de Eem, in de gedaante van een stadsgracht, en daarvoor ligt het Eemplein, een leegte die door geparkeerde fietsen en winkelende Amersfoorters niet minder leeg wordt. Aan de overkant van het plein wordt een groot wooncomplex gebouwd. Volgens het bord bij de bouwplaats gaat het ‘Eemerald’ heten, een woordspeling die elk beoordelingsvermogen te boven gaat en in haar eentje verantwoordelijk zal zijn voor de onbeschrijflijk grijze lucht die op deze vroege middag boven Amersfoort hangt.

De Eemerald is nog maar twee woonlagen hoog. Bouwkranen laten grote, met vers beton gevulde stalen kegels zakken naar mannen met witte helmen. Ik kijk naar een punt tien meter boven de plek waar die gehelmde mannen rondlopen. Ooit zal daar, op die plek in de lucht, iemand zijn broek laten zakken en zich ontlasten. De paar kubieke meter ruimte waarnaar ik kijk weet dat nog niet, anders zou er misschien een kleine huivering doorheen trekken. Pas als het te laat is, als ze ingesloten is, zal de ruimte zich afvragen wat er is gebeurd. Beton, wanden, muren, buizen, leidingen, tegels, een toiletrolhouder – ze kan geen kant meer op, hoe heeft dit kunnen gebeuren?

Bouwen is het opsluiten van ruimte. Het uit beton opgetrokken complex zal er niets aan kunnen doen, het zal zich verdedigen. ‘Sorry ruimte, ik hoor je zo nu en dan tegen de muren duwen, nogmaals sorry, maar het is niet mijn fout.’ Het complex heeft geen tijd om zich druk te maken om de ruimte. ‘Straks komen de bewoners. Ze lopen voortdurend heen en weer, gaan naar buiten, komen naar binnen, zetten dingen neer, hangen dingen op, ze staan, ze zitten, ze liggen – dat eeuwige gekriebel, dat eeuwige gefrutsel, heb je enig idee hoe dat voelt, hoe dat jeukt?’

Elk bewoond complex heeft jeuk. Pas als de bewoners op vakantie zijn, kan een appartement ontspannen. Als je je hand op de muur legt kun je die rust voelen, even, in die halve seconde die het gebouw nodig heeft om te registeren dat nu opeens weer iemand een hand tegen een muur legt, wat is dat toch, houdt het dan nooit op?

En het water van die keurig gekanaliseerde Eem aan de rand van het plein, dat kan zich toch ook nooit lekker voelen in zo’n strakke omlijsting? Het moet zeer doen, voortdurend door een houten beschoeiing te worden gecorrigeerd, hoe extreem vermoeiend moet zoiets zijn. En dan die beschoeiing, aan de ene kant het water, aan de andere kant de kade, wanneer ontspant een beschoeiing? De losse onderdelen hebben bij de aanleg nog gedacht: fijn, we gaan een groter verband aan, eindelijk spreken we eens een andere plank. Nu verbergen ze hun onvrede achter het leedvermaak waarmee ze zien hoe op de bouwplaats van de Eemerald steeds meer ruimte wordt opgesloten, door beton dat ooit jeuk zal hebben.

Elk bewoond complex heeft jeuk. Pas als de ­bewoners op vakantie zijn, kan een appartement ontspannen

Voor de bouwplaats staat een rode minibus. ‘Wie in Jezus gelooft, heeft eeuwig leven’, staat op de zijkant. De bus is leeg, er zit niemand achter het stuur. Geen slecht beeld van de eeuwigheid, al zal het niet zo zijn bedoeld.

De bus heeft grote ramen, ik kijk er dwars doorheen. Ook voertuigen zitten vol opgesloten ruimte, maar die ruimte komt nog eens ergens.

Ik zal straks in de trein langs wijken komen en al die huizen zullen jeuk hebben. Ik zal de neiging krijgen me te verontschuldigen voor ik mijn eigen appartement binnen ga.

De winkelende moeders op het plein hebben kinderen bij zich, want het onderwijs staakt. Wie van hen in Jezus gelooft, kun je aan de buitenkant niet zien. Er stapt een jongen in het busje. Hij neemt op een van de passagiersstoelen plaats en blijft roerloos zitten, alsof zijn eeuwige leven zojuist is begonnen.


Marja Pruis is tijdelijk met (schrijf)verlof. Ze zal wederkeren. In de tussentijd wordt ze vervangen door Rob van Essen

Help ons groene.nl te vernieuwen.

Doe mee aan onze enquête

Het invullen neemt zo’n 5 minuten in beslag. U kunt niets winnen, maar wij zijn u zeer erkentelijk als u meedoet aan de enquête.