Eigenlijk heel hartelijk

Op het meest indrukwekkende boek van 2006 had ik twintig jaar gewacht: Boven is het stil van Gerbrand Bakker. Bakker zat bij mij in de klas. Wij waren vrienden. Ik kwam bij hem en zijn ouders over de vloer, in hun grote boerderij in Wieringerwaard, waar hij volledig thuis was en tóch niet gelukkig, want anders: homo, en literair angehaucht. Gerbrand zou daar een boek over schrijven, dat wist hij zeker, en hij deed het ook, maar het waren tot nog toe (met alle respect) kinderboeken. In Boven is het stil is het eindelijk gelukt. Het zit er allemaal in: dat boerenbedrijf, de beesten, de natuur, de sloten, het schaatsen en ik hoorde weer die familie met dat harde, directe Westfries, die Noord-Hollandse kortaf-korzelige manier van doen – die eigenlijk heel hartelijk is, als je ’t gewend bent.
Maar het leukste, lekkerste, heerlijkste boek dat ik dit jaar las is 118 jaar oud, en volstrekt obscuur: The Kingdom of Georgia (1888) van Sir John Oliver Wardrop (1864-1948). Wardrop was zo’n eigengereide Brit die als twintiger doodleuk te paard de Kaukasus doorkruiste en er verliefd op werd. Het antieke, romantische Georgië dat hij beschrijft bestaat nog. In het afgelegen Svaneti slachten de inwoners bij elke christelijke feestdag nog een ram op het altaar – want die kerstening, dat was een beleefdheidsdingetje tegenover de Romeinen, dat meenden ze niet echt. En het ontvoeren van buitenlanders is nog altijd een vrolijk tijdverdrijf, waarmee de clans – die mekaar onderling niet verstaan – elkaar de loef afsteken.

Gerbrand Bakker

Boven is het stil

Cossee, 264 blz., € 18,90

John Oliver Wardrop, The Kingdom of Georgia: Travel in a Land of Women, Wine and Song

Columbia University Press, $ 144.50