Eindelijk erkenning voor de heilige Romero

San Salvador – Op zondag 30 maart 1980 liep de begrafenis van aartsbisschop Óscar Arnulfo Romero uit op een bloedbad. Zo’n honderdduizend mensen hadden zich verzameld op en rond het plein voor de kathedraal in San Salvador. Halverwege de mis ontplofte een bom op het plein en openden schutters het vuur op de menigte. Toen de stilte terugkeerde lagen er meer dan veertig doden.

Zes dagen eerder was Romero vermoord door een schot recht in het hart terwijl hij de mis opdroeg in de kapel van een ziekenhuis voor kankerpatiënten. Het was tevens het openingsschot van de burgeroorlog in het Midden-Amerikaanse mini-landje die in de twaalf jaar erna zeker zeventigduizend mensen het leven kostte.

Romero was door de militaire junta tot staatsvijand verklaard. Niet eens zozeer omdat hij een ‘bisschop van de armen’ was, maar omdat hij zich openlijk manifesteerde als een verdediger van de mensenrechten.

Paus Johannes Paulus II en zijn opvolger Benedictus blokkeerden steevast elke poging om voor Romero de weg naar heiligheid te openen, ook al was hij vermoord tijdens de uitoefening van zijn ‘functie’. De Poolse paus en zijn Duitse rechterhand Ratzinger, de latere Benedictus, voerden een hard gevecht tegen de bevrijdingstheologie, die zij als communistisch beschouwden. Mensenrechten waren in het Vaticaan alleen populair als het om de communistische dictaturen in Oost-Europa ging.

In april 1979 trok Romero naar Rome om de paus te informeren over de penibele situatie in zijn land. Maar deze kapte hem af, maande hem tot ‘voorzichtigheid’ bij zijn aanklachten tegen de junta en beval hem zich aan te sluiten bij de bisschoppen die het regime loyaal dienden.

Vorige maand deblokkeerde paus Franciscus de zaligverklaring van Romero. Voor een groot deel van de bevolking is hij echter al lang een heilige, San Romero de América.

De moord op Romero is door de autoriteiten nooit serieus onderzocht. Een waarheidscommissie in 1993 stelde alleen vast dat de opdrachtgever majoor Roberto d’Aubuisson was, leider van de doodseskaders en oprichter van de Arena-partij die tot 2010 aan de macht bleef.

Een paar straten van waar zaterdag de aartsbisschop zalig werd verklaard, staat een borstbeeld van Roberto d’Aubuisson. Onder de speciale genodigden bij de plechtigheid bevond zich een andere Roberto d’Aubuisson, burgemeester van de stad Santa Tecla en zoon van.