TELEVISIE: Voor de eeuwigheid

Eindtijd

Digitaal themakanaal HollandDoc brengt van 20 tot 24 februari een themaweek ‘Einde van de wereld’. EO en NCRV, partners in het project, spreken iets galmender van ‘De week van het wereldeinde’. Wat waarschijnlijk onbedoeld dubbele betekenis oplevert: als de zaak in zes werkdagen geschapen is zou sloop best even lang kunnen kosten.

Twee films zijn ook te zien op Nederland 2. In Voor de eeuwigheid leren we Pim en Nieske kennen. Hij restaureert in zijn garage naast de woonboerderij Mercedessen; zij is kraamverzorgster. Hij is na een leven waarin alles draaide om lol en materie in de Heer; zij is nog niet zo ver. Wat pijn doet want ze houden van elkaar, zijn patriarchale dominantie gaat prima samen met haar ‘dienend in de wereld staan’ en, vooral, hoe moet dat als binnenkort Jezus door de wolken komt om hem en niet haar te halen? (Mij lijkt trouwens dat zij dankzij haar zachtmoedigheid een stuk dichter bij het Paradijs is dan hij, maar dat is lekenpraat.) Overigens wordt juist dit pijnlijke moment van komende scheiding niet letterlijk uitgesproken.

Voor haar ligt die scheiding meer in het hier en nu, want ze kan hem in veel niet meer volgen. Al lijkt zijn bekeringsijver tot voortschrijdend inzicht bij haar te leiden. Dat hij uitverkoren is, daaraan twijfelt hij niet want hij zag niet alleen het licht maar geeft het ook door. Samen met een vriend bezoekt hij evangelisatiebijeenkomsten waar hij niet te beroerd is de koffie te schenken die hij thuis altijd voorgezet krijgt. Hij probeert moslim-garageklanten te bekeren (Mohamed is niet ten Hemel gevaren, Jezus wel, dus wij zijn behouden, jullie niet). En zijn Grand Projet is om een oeroude, zeldzame lijkwagen (model Adenauer, voor kenners) te restaureren en in te zetten voor evangelisatie. De plakletters voor de achterruit ('bent U bereid?’) zijn al klaar. Maar hij zal zich moeten haasten want gangbaar maken van het enorme barrel lijkt een gigantische klus - terwijl meer en meer natuurrampen en bloedige conflicten in het Midden-Oosten onmiskenbare voorboden van Johannes’ eindtijd zijn. Een voorganger in een van de diensten wijst op de gelijkenis tussen een voorspelling in het Oude Testament en wat het NOS Journaal toont en sluit triomfantelijk af: 'Zomaar een profetie!’
Opeens zag ik weer de voorzitter van de gloednieuwe EO ons in 1973 uitleggen hoe gruwelijk de Jom-Kipoer-aanval op Israël was. Maar de joden hadden er zelf om gevraagd: nog altijd hun Messias niet erkend. Voor een atheïst is dit dan ook een curieus project. Oké, de NCRV lijkt van God los met zijn reclameslogan 'Ik geloof, ik geloof, ik geloof… in de mensen’. De bron van de Schrift zit daar hooguit in homeopathische hoeveelheid in. Dan kun je best een film maken over een fundamentalist die het heilig water onverdund gebruikt, zeker als je dat respectvol doet (mijn ironie zit totaal niet in de aandachtige, kalme film). Maar de EO verbaast zich in een andere (overigens zeer informatieve) documentaire over Amerikanen rond radioprofeet Camping die de Dag des Oordeels voor 21 mei jongstleden had voorspeld. Inderdaad onthutsend om hun extreme geloof te zien en hun ontreddering als de wereld doordraait - en zondigt. Maar weinig onthutsender dan een omroep die gelooft dat de aarde zesduizend jaar geleden in zes dagen gemaakt is. En reeksen andere absurditeiten en tegenstrijdigheden in beide Testamenten als goddelijke waarheid presenteert.

Arno Kranenborg, Voor de Eeuwigheid, NCRV Dokument, maandag 20 februari, Nederland 2, 22.55 uur. Suzanne Arts, Stefan Wittekamp, Het kaf en het koren, EO, donderdag 23 februari, Nederland 2, 22.55 uur