De organisaties beroepen zich daarbij op een door de Eerste Kamer aangenomen wetsontwerp dat bepaalt dat een werknemer niet kan worden gedwongen werkzaamheden te verrichten die tegen zijn geweten indruisen en op het ‘doelbindingsprincipe’ in de Wet Persoonsregistratie. De Belastingdienst antwoordde op 4 juli dat de overheid bij wet inbreuk kan maken op de persoonlijke levenssfeer van burgers en dat ‘in brede kring het gevoelen heerst dat de instandhouding van de verzorgingsstaat de identificatieplicht aanvaardbaar maakt’. Bovendien: ‘De wettelijke bepalingen bieden geen mogelijkheid om deze te ontgaan.’ Op 31 juli berichtte de belastingdienst echter dat deze brief als zuiver informatief moet worden gezien en niet het karakter heeft van een voor bezwaar en beroep vatbare beschikking, aangezien het niet gaat om een fiscaal belang van de werkgever.
De organisaties zijn het daar niet mee eens. Ze hebben wel degelijk een fiscaal belang, aangezien hun een boete kan worden opgelegd. Het ‘gevoelen dat in brede kring heerst’ noemen ze een argument van twijfelachtig allooi, dat aan de Tweede Wereldoorlog doet denken: ‘En al ontgaat het ons niet dat er zeer grote verschillen bestaan tussen de nazi-tijd en het huidige tijdsgewricht, een overeenkomst bestaat er in zoverre wel, dat de morele en politieke legitimatie van de rechtsorde een bedenkelijk karakter krijgt, wanneer zij ten behoeve van de rechtshandhaving inbreuk maakt op een grondrecht, zonder dat er van de verdenking van een concreet voorgevallen vergrijp sprake is.’
De reactie van de belastingdienst is nog onbekend. Emmaus Nederland wil graag contact met andere werkgevers in een soortgelijke situatie (tel. 030- 290780, Henk Minnema). Ook het Autonoom Centrum (tel.020-6126172) wil weigerende of twijfelende werkgevers bij elkaar brengen en heeft intussen een uitgebreid verslag gereed van de bijeenkomst van 25 augustus. Een bijeenkomst over actiemogelijkheden wordt gehouden op 22 september, 17.00 uur, in het Wijkopbouworgaan Oud- West, Eerste Helmersstraat 106 c, Amsterdam.