En dan nu graag de waarheid over de bijlmerramp

De relatie Nederland-Israel is onaantastbaar. Er kunnen diplomatieke incidenten plaatsvinden, Israel kan tegenover de Palestijnen uithalen wat het wil, er kan van alles worden onthuld over de Nederlandse medewerking aan de moord op de Nederlandse joden - misschien juist doordat er zo'n impliciet en pervers evenwicht in bestaat, kan de relatie niet stuk.

Blijkbaar ook niet door het neerstorten, op 4 oktober 1992, van een jumbo van de Israelische vliegmaatschappij El Al op een Bijlmerflat en door de geruchten, onthullingen en ontkenningen in de vijfeneenhalf jaar daarna. Het is begrijpelijk dat er bij een dergelijke ramp gediscussieerd en gespeculeerd wordt. Maar in dit geval zijn er sinds 1992 boeken vol geschreven over de oorzaak van het ongeluk, de precieze route van het vliegtuig, de vraag waarom die over een zo dichtbewoond gebied voerde, de vraag waar de ‘tweede zwarte doos’ - de voice recorder uit de cockpit - is gebleven, de vraag of de lading gevaarlijke chemische stoffen en/of gevaarlijk wapentuig omvatte, het gerommel met de vrachtbrieven die voor een deel verdwenen bleken en de vraag of er verarmd uranium uit het staartstuk kan zijn verbrand dat schadelijk zou zijn voor de gezondheid van omwonenden, hulpverleners en degenen die op Schiphol met en bij de brokstukken hebben gewerkt. Dan zijn er nog de befaamde mannen in witte pakken (Israelische veiligheidsagenten?) die een Belgische fotograaf niet had gefotografeerd, maar waarvan onlangs een ambtenaar van Verkeer en Waterstaat bevestigde dat die enkele uren na de crash op de rampplaats aan het werk waren, misschien om overblijfselen van de lading te bergen. En begin deze week onthulde De Telegraaf dat nog in de nacht van het ongeluk en de dag daarna geheimzinnige 'spookvluchten’ van Schiphol naar Tel Aviv hebben plaatsgevonden, die mogelijk onderdelen van de lading en andere zaken uit de El Al-loodsen op Schiphol ijlings naar Israel hebben vervoerd. Nog voor er in die loodsen onderzoek had kunnen plaatsvinden.
Intussen heeft de Amerikaanse vliegtuigmaatschappij UPS bevestigd dat een toestel van hun maatschappij dat enkele uren na de ramp uit Canada kwam, zijn lading niet zoals gepland op Schiphol heeft uitgeladen, maar wel aldaar nog 'enige lading’ oppiktte en in afwijking van de plannen doorvloog naar Tel Aviv.
Het lijkt erop dat de geheimzinnigheid deels te maken heeft met wapentransporten uit de Verenigde Staten of Canada naar Israel, waarbij Nederland als doorvoerhaven fungeert. Op Schiphol klaagt men dat El Al daar een staat in de staat is geworden.
Dat het fatale El Al-toestel wapens heeft vervoerd is intussen bevestigd. Mogelijk is er daarom geen voice recorder gevonden. Die is er bij zulke vluchten 'om veiligheidsredenen’ niet.
Hoe specialer de relatie tussen Nederland en Israel is, des te meer reden is er om vanuit Israel opening van zaken te geven. Natuurlijk ligt het allemaal gevoelig en speelt het veiligheidsaspect mee. Maar ook in Nederland gaat het om zaken van leven en dood. Het Centrum Informatie en Documentatie Israel beperkt zich ertoe te verklaren dat er in elk geval 'geen nucleaire wapens aan boord van het toestel zijn geweest, anders was immers het drama nog veel groter geweest’. Dat is geen geruststellende verklaring.
PvdA-Tweede-Kamerlid Van Gijzel heeft nu om een voorbereidend parlementair onderzoek gevraagd. Hij heeft gelijk. Het is absoluut noodzakelijk meer duidelijkheid te krijgen. Dat kan de relatie met Israel belasten, maar de geheimzinnigheid tot nu toe belast die uiteindelijk nog meer.