En morgen gezond weer op!

Stadsgalerij Heerlen ‘probeert open te staan voor een meer interdisciplinaire aanpak, hetgeen leidt tot een kennismaking met een andere artistieke invalshoek en mogelijk ook tot een andere omgang met beeldende kunst’. Theu Boermans, artistiek leider van theatergroep De Trust, nam deze slaapverwekkend geformuleerde uitdaging aan en stelde onder de titel Cataract een tentoonstelling samen rond het thema het offer - een klassiek theatergegeven.

Het offer is bij uitstek iets voor katholieken, oude Grieken en natuurvolkeren, een ritueel om het onbekende te bezweren en kwade krachten af te wenden. Het is gefundenes Fressen voor de van hellevuur, erfzonde en wijwater doordrenkte katholieke kunstenaar - bij voorkeur afkomstig uit Oostenrijk of Duitsland. Wij turven: Werner Schwab, Rainald Goetz, Hermann Nitsch, Günter Brus, Otto Mühl, Arnulf Rainer en Anselm Kiefer. Diepe zware teksten en schilderijen maken deze mannen, werk waarin veel bloed, pijn en lijden voorkomt en waarin zogeheten metafysische vergezichten worden geopend.
Scheppen gaat van ‘au’ voor deze kunstenaars. Niet prettig dus - voor maker noch toeschouwer.
Schilder het van je af, schrijf het van je af - vaak resulteert het in pretentieuze Grote-Gevoelenskunst, waarvan de zeggingskracht op geen enkele manier gerelateerd kan worden aan de topzware prijzen die we er voor neertellen. De musea voor moderne kunst hangen er vol mee: een paar strekkende meter Rainer met zijn dwangneurotische übermalungen en abstract-expressionistische bloedvlekkenkunst, nog wat kilootjes zwaar wegend Duits Verleden van de immer driftig voortscheppende Kiefer - en weg is je aankoopbudget!
Dit alles terzijde.
Interessanter is de vraag of Theu Boermans, theatermaker, erin is geslaagd om zijn literair-beschouwelijk concept om te zetten in een beeldende tentoonstelling.
Jammer, maar helaas.
Boermans trapte in de meest voor de hand liggende valkuil: het combineren van theaterteksten (Schwab, Goetz) met plaatjes. En dat in een gebouw dat al uiterst lastig valt in te richten: een grote open ruimte, aan één kant een glazen wand, plus een paar rare hoeken en een galerij op de eerste verdieping.
Hoe kaal steekt de sculptuur van Jake en Dinos Chapman - twee onschuldig ogende kleuters van wie de een de ander penetreert met een onvervalste hard on door achterhoofd en mond heen (gruwelijk! gruwelijk! héérlijk schokkend! politiek incorrect!) - af bij de door Boermans gekozen theaterteksten. Wat in theorie een boeiende confrontatie had kunnen opleveren, blijkt in de beeldende praktijk van de tentoonstelling een blindganger van jewelste.
Cataract demonstreert overtuigend dat het bij elkaar zetten van een rijtje bekende namen onder de noemer van een concept geen enkele garantie biedt voor een boeiende tentoonstelling.
Ervaren we in de Stadsgalerij ook maar iets van de in de teksten merkbare 'metafysische huivering’?
De vraag stellen is haar beantwoorden.
Het offer doet het beter op papier. Boermans’ boeiende, pakkend geschreven catalogusinleiding vormt daarvan het bewijs, net als de door hem gekozen theaterteksten.
Daarom nog een laatste, verlossend woord van de gekwelde kunstenaar pur sang, Werner Schwab. 'De zelfvernietiging is de eerste betamelijkheidsinstelling van de kunstzinnig aangekiemde kunstenaar./ De zelfvernietiging is de hoogste zuiverheidsgebodsverordening van de kunstzinnig daadvolle kunstmens./ De zelfvernietiging mag als zelfvernietigende aanbegaafdheid in geen enkel geval door de zelfvernietiger verwoest kunnen worden./ Alleen de smart aan de mens is groot./ De mens is klein.’
En morgen gezond weer op.

  • Lesbian ConneXion/s’: zestig fotografes belichten de leefstijl van lesbische vrouwen: 'in en uit de kleren, op de motor, in de kast of op het dak’. Ingetogen, hilarische en provocerende foto’s, in het kader van de Gay & Lesbian Games. T/m 8 augustus, Artoteek Oost, 3e Oosterparkstraat 201. Open: woensdag t/m vrijdag 14.00-18.00 uur, zaterdag 11.00-18.00 uur en donderdagavond.
  • Voormalig Stedelijk Museum-directeur Wim Beeren stelde een tentoonstelling samen in het gebouw van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen. Uniek: Sporen van wetenschap in de kunst, met o.a. Fiona Tan, Roger Cremers, Maura Biava en Matt Mullican. Het Trippenhuis, Kloveniersburgwal 29, Amsterdam. Tot en met 16 augustus. Open maandag tot en met zaterdag 10.00-17.00 uur, zondag vanaf 12.00 uur.