Popmuziek

En neuken kon je ook al niet

POPMUZIEK Lucinda Williams

Het is een even herkenbare als merkwaardige stem, die van Lucinda Williams. Het is een stem met een rasp. Zingen lijkt haar net zo gemakkelijk af te gaan als praten, het lijkt zelfs alsof ze haar mond niet helemaal sluit tussen de zinnen. Lodderig klinkt ze, alsof er drank in het spel is. En dan, als ze uithaalt, schraapt ze, met een kracht die haren doet rijzen. Dan is het alternatief voor luisteren vluchten, want aan de uithalen van Lucinda Williams is niets vrijblijvends, ze laten zich niet naar de achtergrond dringen. Zeker live niet, zoals de diva van de alternatieve country eind vorig jaar nog bewees tijdens twee uitverkochte concerten in Paradiso.

Lucinda Williams’ moeder heette Lucille. Ze is overleden, en Williams’ nieuwe album West is aan haar opgedragen. En aan haar ook overleden tante. Vrijwel ieder nummer van West gaat over verlies, klinkt naar verlies, of beschrijft verlies. Williams is niet van de omtrekkende bewegingen, ze kerft het verdriet er diep in. West is een weesplaat, een concentraat van vertwijfeling. ‘I’m learning how to live/ Without you in my life’. Zelfs de teraardebestelling bezingt ze, en wel in de vorm van praktische aanbevelingen aan eenieder die in de toekomst dierbaren gaat verliezen. ‘Long black limousines/ It’s three or four month’s salary/ Just to pay for all those things/ So don’t buy a fancy funeral’.

Nieuwe liefdes krijgen een uitnodiging die tegelijk een waarschuwing is: ‘Come into my world/ Of wickedness/ And bitterness’. En oude, die schopt ze buiten, met een resoluut gebrek aan waardering. ‘Dude, I’m so over you’, zingt de vijftiger met de terloopse verveling van een tiener. Een liefde die dude is geworden is waarschijnlijk nooit een liefde geweest.

In dit nummer, Come On, is ze de rauwheid voorbij, hier klinkt ze naar het trailerpark. In zekere zin past het in de traditie van vrouwelijke relatie-afrekeningen als Anouks Nobody’s Wife en Alanis Morrisettes You Oughta Know, maar het gaat verder, omdat Williams’ bitterheid ronduit rancuneus wordt en ze ieder gemis ontkent. Ze overschreeuwt haar verdriet en wordt een krijsend sekreet. Elk couplet eindigt met ‘You didn’t even make me’, en dan volgt het refrein: ‘Come on!’ Het is een cartoon van een nummer, een tekstwolkje met: ‘En neuken kon je ook al niet’, richting een man die zijn koffers richting horizon sleept. Het is net zo platvloers als effectief, ook omdat ze ineens meer naar Courtney Love dan naar stilistische geestverwanten klinkt.

Bijna ten overvloede bezingt Williams de redenen van haar directheid, alsof ze het toch wil uitleggen, om te voorkomen dat het beeld opdoemt van een onvermogen tot diplomatie in plaats van de keuze voor het gebrek daaraan. Aldus verwoordt ze een angst die deze plaat hardhandig ongegrond maakt: ‘When my words are hiding between the lines/ Then I’m afraid they won’t hear my call’.

Lucinda Williams: West (platenmaatschappij Universal)