EN ONDERTUSSEN BIJ PCM

Sinds De Groene Amsterdammer voor het laatst berichtte over de perikelen bij PCM (De Groene Amsterdammer, 6 juni), is dat concern verder in moeilijkheden geraakt. Een uittocht lijkt aanstaande.

AMSTERDAM – PCM is in zwaar weer. De advertentieopbrengst stijgt licht, maar de groei van de belangrijke personeelsadvertenties stagneert. De opbrengst blijft achter bij de prognoses. De betaalde oplages dalen. De kosten stijgen. Veel schaalvoordelen van het grote concern vervallen, nu veel titels, NRC Handelsblad bijvoorbeeld, in aparte bv’s worden ondergebracht. Het resultaat staat dus onder druk (in 2006 bedroeg het nettoverlies 32 miljoen) en de afhandeling van de ‘financial engineering’ van Apax drukt sterk op het eigen vermogen (dat al negatief was). Verder worden er veel contracten in het management afgekocht, wat weer leidt tot het aantrekken van (dure) interims. Ten slotte is het concern nog niet verlost van claims van enkele tientallen miljoenen van Marcel Boekhoorn namens De Pers, voor het te elfder ure staken van de samenwerking, en van Spyker, vanwege het veroorzaken van een koersval door berichtgeving over een faillissementsaanvraag in het AD. Alle bezittingen van PCM, ook de uitgeefrechten en de merknamen, zijn in onderpand gegeven aan de huisfinancier, Rabobank.

Bij PCM zullen daarom in 2008 mogelijk enkele tientallen, misschien honderden banen vervallen, ook bij de redacties. De directie van de Volkskrant is al verteld dat er volgend jaar fors bezuinigd moet worden. Daar wordt nu aan gerekend. Vorige maand betoogde de raad van bestuur van PCM voor de Ondernemingskamer nog dat het goed gaat bij PCM, vandaar dat de doorrekening laat begonnen is.

De Centrale Ondernemingsraad (COR) is nog altijd vleugellam. De bestuurders hebben het vertegenwoordigend overleg steevast te laat of niet geïnformeerd over zaken waarvoor statutair wel advies of instemming nodig was. Over ingewikkelde zaken, zoals de overname door Apax, moest op stel op sprong worden besloten onder de dreiging van faillissement of massaontslag. Onder voorzitterschap van Wim Dubbeling is de COR min of meer klakkeloos overal mee akkoord gegaan, ook met de verkoop aan Apax. Dat is geculmineerd in een interne strijd, waarbij Dubbeling het loodje legde. De COR likt nog haar wonden. De COR heeft geen vertegenwoordiger in de raad van commissarissen en heeft ook nog niets kunnen adviseren inzake het ontstaan van aparte titel-bv’s.

Sommige prominente figuren lijken de ontslagronde niet te willen afwachten. Pieter Broertjes, bijvoorbeeld, hoofdredacteur van de Volkskrant, zou klaar staan om de nieuwe voorzitter van de Nederlandse Publieke Omroep te worden, als opvolger van Harm Bruins Slot, die in 2008 vertrekt. Broertjes ontkent dat overigens. De nieuwe hoofdredacteur van de Volkskrant zou dan Arie Elshout worden. Elshout werd eerder genoemd als nieuwe hoofdredacteur van Trouw.

De redactie van de Volkskrant maakt zich ondertussen grote zorgen over de koers van de krant na Broertjes’ vertrek. NRC Handelsblad lijkt zich juist van alle niet-journalistieke kwesties verre te houden; de hoofdredactie wil graag buiten de verwikkelingen blijven. Mogelijk krijgt ze Bert Groenewegen als statutair directeur van de bv NRC op haar dak.

Groenewegen, nu ceo én cfo bij PCM, heeft de afgelopen jaren het gros van zijn financiële medewerkers vervangen door vertrouwelingen. Onder Groenewegens verantwoordelijkheid is – zonder openbare aanbesteding – de boekhoudsoftware vervangen door het bedrijf waar hij eerder cfo was, Exact. Omdat hij de posities van ceo en cfo combineert, kan Groenewegen in deze zaken controle uitoefenen over zichzelf; de huidige en de vorige ad interim voorzitters van de raad van commissarissen van PCM zijn ook commissaris bij Exact. Het is niet bekend of Groenewegen bij zijn overgang naar PCM afstand heeft gedaan van zijn Exact-aandelen.

In een geding voor de Ondernemingskamer op 4 oktober beschuldigden de NVJ en de bonden de PCM-bestuurders in nauw verholen termen van wanbeleid en fraude. Daarbij werd gesuggereerd dat de waarde van PCM kunstmatig werd opgepompt om de riante exit van Apax mogelijk te maken. Het is niet ondenkbaar dat dit scenario al vooraf is beklonken. De uitspraak van de Ondernemingskamer laat op zich wachten.

Zie ook het Dossier pcm