Televisie: ‘Centraal’

Engelenvleugels

Jashayra Oehlers als Afua in televisiefilm Afua van het project Centraal © Jelle van der Does

Bij de vijftien geselecteerde producties voor het Gouden Kalf voor beste televisiedrama zaten maar liefst vijf van de zes films uit het nieuwe project Centraal (genoemd naar de locatie Rotterdam Centraal). Oftewel de opvolger van One Night Stand: single plays van drie kwartier door jonge makers. Stap op weg naar de Heilige Lange Speelfilm voor sommigen, maar One Night Stand toonde al aan dat er in dit kortere format juwelen gemaakt worden.

Weerbarstig drama tref je minder aan in langere series dan in Kort!, Van God los, ons en nu dus Centraal (al was de Kalf-winnaar, de vpro-familieserie Zeven kleine criminelen, ook een mooi gevalletje groot lef). Ik zag de eerste twee Centraal-titels: Wat je vindt mag je houden en Afua. Die eerste was niet Kalf-genomineerd en ik kan me daar iets bij voorstellen. Het betreft de bekering van een jonge dorpse zwartekousen-vrouw tot begrip, sympathie en zelfs liefde voor een zeer divers ploegje dragqueens. Die liefde vooral voor Rafaël, die niet toevallig engelenvleugels op zijn voyante glitterjurken draagt en in die bijbelse outfit haar redder is uit een ellendige situatie (wat prachtige beelden oplevert). De confrontatie tussen uitersten qua wereldbeeld, gedrag en taal levert een tamelijk onwaarschijnlijk drama-fundament en dito uitkomst op. Toch keek ik met toenemend plezier naar het barstende pantser van deze Frieda (mooie rol van Judith Noyons) in wie naast een rigide moraal ook verlangen en stoutheid schuilt. En naar een prachtige Maarten Heijmans als engel. Haar verlangen naar hem begreep ik beter dan omgekeerd, maar zonder beider verlangen geen film. En nee, ze leefden gelukkig niet lang en gelukkig. Frieda keert schijnbaar verzoend naar haar strenge leven terug. Wie het loden gewicht van ‘schuld’ in haar contreien kent, al was het maar dankzij Franca Treur, verbaast zich over haar blijmoedigheid. Toch leuk en soms mooi. Zie het als een sprookje.

Afua heet een Rotterdams-Nigeriaans meisje van elf, dat uit de bus naar het Efteling-schoolreisje wordt gezet omdat mama niet betaald heeft. Alleen al de introductie van dat dramatische moment – de hectische tocht van Afua naar Rotterdam Centraal waar de bus staat, de opgewonden begroeting van haar hartsvriendin, de bonje met meisjes achter hen – het is zo sterk en vrolijk, ondersteund door pulserende muziek en sound-design, dat je er helemaal zin in krijgt, ook al staat Afua voor een beproeving. Want mama kan nu echt de pot op en ze gaat dus de ongewisse wereld van het station in. Het begin van een reeks serieuze, deels nachtelijke avonturen waarin ze aansluiting vindt bij ijsverkoopster Naz (Noord-Afrikaanse roots) en haar multiculti-clubje vriendinnen. Die behoorlijk wild leven, andere lol en sores hebben dan kleine Afua en haar ‘als slaafje’ (!) gedogen maar uiteindelijk omarmen. Ernst en gein, levensechtheid, sterke dialogen. En onweerstaanbaar spel van Jashayra Oehlers (Afua) en Nora el Koussour (Naz). Het is fictie, maar hier lijkt de werkelijkheid vergaand betrapt.


Centraal (BNNVARA; NTR; VPRO), vrijdags, NPO 3. Wat je vindt mag je houden, Nina Spijkers (regie), Myranda Jongeling (scenario), 1 november. Afua, Sia Hermanides (regie), Ilse Ott (scenario), 8 november