Er is genoeg draagvlak voor een eerlijk klimaatbeleid

Het waren heus niet allemaal Tesla-rijders of leden van de ‘eco-elite’ die afgelopen zondag naar Brussel waren afgereisd om hun stem te laten horen. Zeventigduizend mensen gingen met een duidelijke boodschap voor hun volksvertegenwoordigers de straat op: stop met treuzelen, kom eindelijk met fatsoenlijk klimaatbeleid. De manifestatie in de Belgische en Europese hoofdstad begon als een staking van middelbare scholieren. Waarom zouden ze braaf naar school gaan als volwassenen hun toekomst verpesten? vroegen ze zich met Greta Thunberg af.

De zestienjarige Zweedse was de eerste die de schoolbanken inruilde voor de barricaden en is inmiddels uitgegroeid tot het boegbeeld van de jeugdige klimaatbeweging. Vorige week reisde ze met de trein naar Davos om wereldleiders en captains of industry, die veelal in privéjets waren gearriveerd, wakker te schudden. ‘Ik wil jullie hoop niet’, zei ze. ‘Ik wil dat jullie de angst voelen die ik elke dag voel. Ik wil dat jullie iets doen.’

Afgelopen november sprak ik voor De Groene met Nederlandse kinderen die, geïnspireerd door Thunberg, verstek lieten gaan bij hun lessen om in Den Haag te demonstreren voor het klimaat. De eerste dag stonden ze met z’n zevenen voor de ingang van het parlement, paraplu’s boven het hoofd, hun doorweekte protestborden vastgekleefd aan de stoeptegels. Er kwamen een paar journalisten langs, Kamerleden spraken bemoedigende woorden, maar tot een massale spijbelactie kwam het vooralsnog niet. Het succes van hun Belgische leeftijdsgenoten heeft de Nederlandse klimaatstakers nu een nieuwe impuls gegeven: de voorbereidingen voor een betoging op het Malieveld zijn in volle gang.

Zo belooft ‘het klimaat’ een van de belangrijkste onderwerpen te worden van de aankomende Provinciale-Statenverkiezingen. En ja, dat gaat gepaard met angstzaaierij in De Telegraaf en demagogie van Thierry Baudet, maar dat het thema eindelijk op de agenda staat is winst. Dat was twee jaar geleden tijdens de campagne voor de Tweede-Kamerverkiezingen wel anders. Toen kwam de vraag hoe we de verduurzaming van Nederland moeten vormgeven amper aan bod. Des te groter was de verrassing dat de coalitiepartijen zich bij de presentatie van het regeerakkoord trots profileerden als ‘het groenste kabinet ooit’. Nu lag de lat niet erg hoog, maar toch: de ambities logen er niet om.

Om zulke ambities te realiseren moet je alleen wel daadkracht tonen, misschien zelfs visie. En dat is niet iets waar onze premier in uitblinkt. Met als gevolg dat er na uitgebreide poldersessies een concept klimaatakkoord ligt dat ontoereikend is. Als de overheid volgend jaar aan het Urgenda-vonnis van 25 procent CO2-reductie ten opzichte van 1990 wil voldoen zijn er ingrijpende maatregelen nodig. In NRC Handelsblad gaven 71 economen alvast een voorzetje: voer een stevige CO2-heffing in voor de industrie.

Greta Thunberg: ‘Ik wil dat jullie de angst voelen die ik elke dag voel. Ik wil dat jullie iets doen’

Als we de inkomsten uit zo’n heffing vervolgens gebruiken om de minderbedeelde burgers te ontzien, hoeven we ook niet te vrezen voor gele hesjes, want anders dan Sybrand Buma wil doen geloven kwamen veel gilets jaunes niet in opstand tegen klimaatbeleid, maar tegen een oneerlijke verdeling van de lasten ervan. Er zijn genoeg burgers die willen dat politici in actie komen om de planeet leefbaar te houden voor hun nageslacht. Ze willen alleen niet dat grote vervuilers gesubsidieerd worden terwijl zij hun energierekening zien stijgen. Als de protesten in Brussel één ding laten zien, dan is het wel dat het klimaat geen hobby is voor de happy few. Zoals een zeventienjarige initiatiefnemer het verwoordde: ‘Politici, hier is uw draagvlak.’ Zondag 10 maart om 13.00 uur begint op de Dam in Amsterdam de ‘eerlijke klimaatmars’.