ERASMUS

De musea hebben wat geheide successen in het vooruitzicht. In het Van Gogh Museum, vanaf 13 februari: Van Gogh en de kleuren van de nacht, met De sterrennacht uit het MoMA, New York (en dat irritante deuntje van Don McLean erbij, ongetwijfeld). In het Mauritshuis: Bewonderde stad, in samenwerking met de National Gallery, Londen, zeventiende-eeuwse stadsgezichten van Ruisdael, Vermeer, Berckheyde, Saenredam – daar kunnen ze in Den Haag vast iets zeer goeds van maken. In Boijmans, Rotterdam, vanaf 27 september: Vooral geen principes!, een grote overzichtstentoonstelling van Charley Toorop. Goed idee, hoog tijd.
Kleiner, maar zeker zo leuk lijken mij Tekeningen van Cornelis Troost uit de collectie KOG, in Rijksmuseum Twenthe (vanaf 18 oktober) en Jacob Adriaensz. Backer in het Rembrandthuis (vanaf 29 november). Troost was een briljante tekenaar met groot gevoel voor humor; Backer is zo’n voortreffelijke schilder die altijd in de schaduw heeft gestaan van Rembrandt.
Verder het ‘interdisciplinaire project’ Heartland in het Van Abbemuseum, Eindhoven (vanaf 3 oktober), met interessante types als Kerry James Marshall, Dan Peterman, Julika Rudelius en Wilhelm Sasnal. Vanaf 9 september in het Bonnefantenmuseum, Maastricht: À mon seul désir, een ‘all-over muurschildering’ van Gijs Frieling. Frieling bestiert W139 in Amsterdam, een van de instellingen die het gemis van het Stedelijk wat moeten verzachten, maar dat bestieren gaat een beetje ten koste van zijn eigen praktijk, en dat is jammer.
Op voorhand de meest interessante projecten vind ik Erasmus (Boijmans, vanaf 8 november) en De Gouden Eeuw begint in Haarlem (Frans Halsmuseum, vanaf 11 oktober). Het eerste belooft portretten van Hans Holbein en Quentin Matsijs, waarvan er verschillende zijn ontstaan als ‘emblematische’ portretten, tekens van innige vriendschap tussen Erasmus en, bijvoorbeeld, Thomas More. Bovendien is Erasmus natuurlijk interessant om eens naar te luisteren als het over oorlog, godsdienst en satire gaat. De tentoonstelling in Haarlem vestigt er nog maar eens de aandacht op dat die Gouden Eeuw van ons, waar iedereen zo trots op is, bepaald niet uit de lucht kwam vallen, maar goeddeels uit Vlaanderen is overgewaaid. Er wordt wel eens over het hoofd gezien dat zo’n boegbeeld van ons nationaal canonisch bewustzijn als Frans Hals geboren werd als een Antwerpse katholiek. Samensteller is de voortreffelijke Pieter Biesboer, die na 32 jaar in het Frans Hals vertrekt.

INFO:
Van Gogh Museum
Mauritshuis
Boijmans
Rijksmuseum Twenthe
Rembrandthuis
Heartland
Frans Halsmuseum