Istanbul – Het lijkt wel een kermisattractie. Met opwekkende opschriften van het kaliber ‘Komt dat zien, komt dat zien!’ probeert Ziraat Bankasi, de oudste en grootste bank van Turkije, winkelend publiek de witte tenten in te lokken die in veel Turkse steden staan opgesteld.

Is binnen een mirakel te aanschouwen? In zekere zin wel. Het blijkt allemaal te gaan om Kanaal Istanbul, het megaproject dat de kroon moet gaan vormen op het werk van president Recep Tayyip Erdogan. Toen hij tien jaar geleden het idee lanceerde, noemde hij het een ‘krankzinnig’ kanaal, inmiddels buitelen in het regeringskamp andere superlatieven over elkaar heen.

De ronkende projecties in de tent wekken de indruk dat Turkije over enkele jaren, als het werk klaar is, zo’n beetje het achtste wereldwonder in huis heeft. In een gelikte video zien we hoe een baan water het land ten westen van Istanbul doorklieft, van de Zee van Marmara tot de Zwarte Zee. Rond het kanaal zien we woonwijken, kantoren en snelwegen geprojecteerd worden, maar ook oases voor vrijetijdsbesteding.

Vorige week werd met een ceremonie officieel het startschot gegeven, uiteraard door Erdogan zelf. Hij heeft zijn zaligheid verbonden aan het kanaal. In 2023 moet het zijn belangrijkste troef worden in de presidentsverkiezingen, die hij volgens peilingen nog zeker niet in zijn zak heeft. Wie was vergeten hoe de president eruitziet, is na een bezoek aan de witte tent weer helemaal bij.

Omgekeerd zal de oppositie Kanaal Istanbul juist tégen Erdogan gebruiken. Het woord ‘krankzinnig’ is dankbaar ingelijfd door de vele tegenstanders van het project. Volgens hen zal het de metropool beroven van zijn waterbronnen en zijn groene longen. Bovendien, zeggen ze, is er al een waterverbinding naar de Zwarte Zee. Waarom zouden scheepseigenaren willen betalen voor doorvaart door het kanaal terwijl ze gratis door de Bosporus kunnen?

Verder is de financiering lang niet rond. De meeste Turkse banken hebben afgehaakt. Ze vinden de financiële basis wankel en menen dat het project in strijd is met het milieupact van de VN. Alleen de Halkbank en Ziraat Bankasi doen mee.

Een van de tegenstanders is Istanbuls burgemeester Ekrem Imamoglu, in 2023 namens de chp mogelijk de tegenkandidaat van Erdogan. Hij ziet het kanaal als enorme geldverspilling, en vooral als een bedreiging voor de leefbaarheid van zijn stad. Hij lanceerde de goed bekkende leus: Ya kanal, ya Istanbul. Of het kanaal, of Istanbul.