De Groene Live #26: Strijd om de ziel van Amerika. Kijk woensdag om 20.30 naar de live-uitzending. Meer informatie

Ethiopië baalt achteraf van Live Aid

Addis Abeba – ‘Die concerten hebben ons complexe land dat in een roerige periode verkeerde, gesimplificeerd tot honger en armoe.’ De journalist en schrijver Girma Fantaye ergert zich aan het feit dat hongersnood sinds Live Aid onlosmakelijk aan Ethiopië verbonden is. Met behulp van dertien satellieten bereikten de Live Aid-beelden van Ethiopische hongerbuikjes en dunne armen honderden miljoenen mensen over de hele wereld. ‘Hongersnoden zijn een mondiaal probleem met een lange geschiedenis. Dat kun je niet aan één land koppelen’, vindt Fantaye. ‘Vrienden van me zeggen dat ze een volgende keer liever verhongeren dan dat er nogmaals zo’n benefietconcert wordt georganiseerd.’

Het Live Aid-benefietconcert werd 35 jaar geleden gelijktijdig in het Wembley Stadion in Londen en het John F. Kennedy Stadion in Philadelphia georganiseerd. Het idee voor deze concertenreeks op 13 juli 1985 kwam uit de koker van Bob Geldof, een Ierse rockster die zijn collega’s optrommelde om met hun optredens geld op te halen voor het goede doel. In Ethiopië heerste op dat moment een genadeloze hongersnood die deels door de droogte werd veroorzaakt, maar die zeker ook door het marxistische regime van president Mengistu Haile Mariam tot stand kwam.

Volgens Tilaye Bekele, een Ethiopische ontwikkelingsmedewerker, waren de intenties van de rocksterren goed. ‘Er stierven destijds ontzettend veel mensen aan de honger dus hun hulp was absoluut welkom.’ Wel laakt de Ethiopiër de manier waarop er met het geld is omgesprongen. ‘Er kwamen in die periode ontzettend veel westerse ngo’s ons land binnen, die zonder duidelijk plan of een gemeenschappelijke strategie de hongersnood te lijf gingen. Hierdoor zijn veel mensen onnodig gestorven.’ Als hij de ontwikkelingshulp uit die tijd vergelijkt met de huidige werkzaamheden van ngo’s in zijn land, merkt hij op dat er sinds de jaren tachtig weinig is veranderd. ‘Ngo’s werken nog steeds met diezelfde “superieure” visie als toen. In die zin kun je Live Aid zien als een startpunt vanwaar goede doelen tot op de dag van vandaag hun campagnes en projecten voeren.’

Hoe het dan wel moet? Bekele wil dat ontwikkelingsorganisaties zich beter in zijn land verdiepen en Ethiopië niet door een westerse en simplistische bril benaderen zoals destijds bij Live Aid. Ook moet de verantwoordelijkheid bij Ethiopiërs zelf liggen. ‘Niet buitenlandse organisaties, maar onze eigen ontwikkelingssector moet aan de touwtjes trekken, want wij weten wat er écht speelt in Ethiopië.’