Ethiopië

Ethiopië: keizer Zara Yacob (1953)

Alga Worrach Zara Yacob Asfa Wossen (49), pretendent van de keizerlijke troon van Ethiopië, is vernoemd naar de oude legendarische koning-dichter die van 1434 tot 1468 regeerde over het land der Abessijnen. Hij werd geboren als de enige zoon van Atse Amha Selassie, die tijdens zijn leven menigmaal bonje had met vader Haile Selassie. Zo zou hij zelfs geassisteerd hebben bij een couppoging in de jaren zestig.

Atse Amha en zijn treurige hofhouding mocht ik in 1992 bezoeken in zijn ballingsoord te Oakton, West-Virginia. Onder zijn zitvlak lag een berg witte handdoeken en het was onduidelijk of dit een beschermingsmaatregel was tegen eventuele incontinentie of een poging om Zijne Majesteit de illusie te geven dat hij op een troon had plaatsgenomen. De keizer bleek seniel geworden.

In januari 1997 stierf Atse Amha en zijn enige zoon werd de logische opvolger van de dynastie der Salomoniden. Zara Yacob gold al vroeg als de oogappel van zijn grootvader, Haile Selassie I. Deze wees hem in 1973 reeds aan als zijn gewenste opvolger. Zara Yacob studeerde in Oxford toen in zijn land de revolutie uitbrak en de marxisten onder leiding van kolonel Mengistu de macht grepen. Zijn grootvader werd gevangen gezet en een jaar later, hoogstwaarschijnlijk met een kussen, van het leven beroofd. Zijn botten werden pas in 1991 gevonden en wel onder het toilet van de verdreven dictator, die daarmee zijn minachting voor de monarchie tot uitdrukking wilde brengen.

Zara Yacob zou een «directe afstammeling» zijn — om precies te zijn de 227ste in lijn — van de koningin van Sheba en van koning Salomon die drieduizend jaar geleden met de zwarte prinses in het bed kroop. Uit de relatie van de twee bijbelse figuren zou een kind zijn voortgekomen: Menelik, de eerste echte keizer van de Ethiopische stammen.

Zara Yacob is getrouwd met prinses Nunu, geboren Getaneh, en heeft een dochter genaamd Lideta. Zijn status als troonpretendent is niet onbetwist, want de Moa Anbessa, de politieke beweging die vanuit Amerika ijvert voor restauratie van de monarchie in Ethiopië, schijnt om schimmige redenen zijn zinnen te hebben gezet op Zara Yacobs neefjes Bekeri en Ermias.

Vanwege de openlijk uitgesproken voorkeur van keizer Haile Selassie voor zijn kleinzoon, tijdens een radiotoespraak in 1973, weet Zara Yacob zich in elk geval verzekerd van de meeste steun onder de dromers der diaspora. Vooral de Rastafari-beweging draagt haar nieuwe held een warm hart toe, omdat de alleszins capabele Zara Yacob de kansen op een eventuele terugkeer van een keizerrijk in Ethiopië aanzienlijk heeft vergroot. De beweging die gebaseerd is op de leer van dominee Marcus Garvey vormt de grootste steunpilaar voor de Restauratieve Beweging rond het Huis van Selassie, zowel in politiek, moreel als financieel opzicht. In ruil voor hun niet aflatende loyaliteit hopen de rastafarians op politieke invloed in een toekomstig nieuw Ethiopië dat meteen ook het huis van de Back to Africa-beweging moet worden, en waar zo mogelijk een «Koninkrijk Gods» gesticht zal worden zoals in de psalmen staat beschreven.

In 2002 bezocht Zara Yacob Jamaica, Trinidad en Tobago. Hij kreeg een zeer massaal heldenontvangst die in veel opzichten deed denken aan het bezoek van zijn grootvader (voor zijn kroning tot keizer nog Ras Tafari Makonnen geheten) aan de Caraïben in 1967, toen er zoveel volk op de been kwam dat Haile Selassie aanvankelijk niet zijn vliegtuig durfde te verlaten. Zara Yacob is oprichter van de Ethiopian Peace Foundation die haar hoofdkwartier heeft in Engeland.

De troonpretendent kreeg afgelopen jaar voor het eerst sinds 1975 toestemming om Ethiopië te bezoeken. De huidige regering heeft gezegd geen problemen te zien in een mogelijke terugkeer van de keizerlijke familie naar haar land van herkomst. Of de monarchie ooit nog in ere hersteld zal worden en of de keizerlijke eigendommen zullen worden teruggegeven aan het Huis van Selassie, blijft zeer de vraag. Een aangroeiende stroom rasta’s gelooft in elk geval dat met de eventuele terugkeer van Zara Yacob het nieuwe keizerrijk op handen is, en zal Zijne Keizerlijke Hoogheid naar verwachting in groten getale volgen bij de terugkeer uit de ballingschap.