Waar is de 180 miljoen euro gebleven die de Europese Unie naar Senegal heeft gestuurd om de clandestiene migratie naar Europa in te dammen? Goeie vraag, zou je zeggen. Dat zag het Openbaar Ministerie in Senegal dus anders. Vraagsteller Boubacar Seye, een Senegalees-Spaanse voorvechter van migrantenrechten die in Sevilla woont, werd begin dit jaar op het vliegveld van Dakar in de boeien geslagen. Verspreiding van valse berichten, luidde de aanklacht. Bij gebrek aan openheid over het lot van de Brusselse bakken geld had Seye geconcludeerd dat er bodemloze putten in het geding moesten zijn. Of persoonlijk gewin.

Zijn opmerkingen schoten niet alleen bij het OM in het verkeerde keelgat. Ook de Senegalese president Macky Sall was boos over deze ‘laster en verzinsels’. Dat bleek in april, toen de Spaanse premier Pedro Sánchez in Dakar op bezoek was. Een lokale journaliste vroeg Sánchez naar de Europese miljoenen voor bestrijding van de migratie in Senegal. ‘Heeft de EU onderzocht hoe dit geld gebruikt wordt?’ wilde zij weten. Voordat de Spaanse premier iets kon zeggen nam Macky Sall het woord. Hij ontkende dat zijn land Europese fondsen had ontvangen. ‘Dat zijn fabels’, zei Sall.

De president loog. Boubacar Seye had zijn kritiek onderbouwd met documenten die hij van een EU-vertegenwoordiger in Dakar had ontvangen. En het bedrag van 170 miljoen euro voor Senegal staat op de website van de Europese Raad onder de kop ‘EU-migratiepolitiek’. (Het verschil met de 180 miljoen van Seye kan komen door koersschommelingen.) Toch viel Pedro Sánchez zijn Senegalese gastheer zonder meer bij. ‘Over deze kwestie heb ik geen informatie’, zei hij. ‘Maar in elk geval sluit ik me aan bij de woorden van president Sall.’

Onder druk van onder meer Amnesty International kwam Seye voorwaardelijk vrij. Met ernstige gezondheidsklachten door zijn verblijf in de cel, dat wel. Maar daarmee was de kous nog niet af. Onlangs gaf de EU-ambassadeur in Dakar een interview aan L’Observateur. ‘Boubacar Seye wist heel goed dat hij bepaalde risico’s nam door te zeggen wat hij zei’, meende ambassadeur Irène Mingasson. Het is een treurige boodschap voor West-Afrikaanse democraten: Europa ondersteunt onderdrukking van de vrije meningsuiting in Afrika als deze kritiek inhoudt op een bondgenoot in de strijd tegen de ‘migratiemaffia’s’.

Het aantal in 2021 getelde doden en vermisten op de Middellandse Zee, volgens het Missing Migrants Project (IOM): 1392