Boris Johnson, The Dream of Rome

Euro-ketchup

Boris Johnson

The Dream of Rome

HarperCollins, 210 blz., £ 18.99

In The Dream of Rome – gepubliceerd na een gelijknamige serie op de bbc – beschrijft de Engelse politicus Boris Johnson hoe de Romeinen erin waren geslaagd een Verenigd Europa te creëren. Om vervolgens in te gaan op de vraag waarom het ons niet zal lukken.

Johnson legt uit waarom de Brusselse eenheidsdroom tot falen gedoemd is. Er is geen gezamenlijke beleving, dit in tegenstelling tot die andere imitatie, de Verenigde Staten. Dat merkte de kleine Boris al toen hij in Brussel op een Europese school zat, waar de kliekjesvorming de taalgrenzen nauwkeurig in stand hield. Toen hij een kwart eeuw later als correspondent naar de Europese hoofdstad terugkeerde, was het niet veel anders.

Medium hoofd 20uit 20no 201

Die eenheid was er vroeger wel. Het Romeinse Rijk werd bijeen gehouden door een klein doch sterk leger (de Romeinen kwamen van Mars), semi-goddelijke keizers, een effectieve romaniseringspolitiek (waarbij de Romeinen zich richtten op de elites in veroverde gebieden; schaapsherders wisten vaak niet eens dat ze in het Romeinse Rijk leefden), een imposante hoofdstad (dit in tegenstelling tot Brussel, waar geen Colosseum staat of een sokkel met Jean Monnet als kroonjuweel binnen een Speer-achtig stadsgezicht, doch slechts een waterend manneken) en een immigratiebeleid dat volgens Johnson werkte als een gigantische Moulinex. En iedereen kende zijn Virgilius.

Niet dat Johnson een pleidooi houdt voor het herstel van een Romeins rijk, met genoemde ingrediënten. In plaats daarvan stelt hij voor te erkennen dat er nooit een cultureel-politieke eenheid zal zijn, dat Engelsen nooit zullen stemmen op keizer Barroso, de Belgen nooit azijn over hun patat zullen sprenkelen, Finland nooit het cricketspel zal omarmen en dat de Portugezen Reve’s Bezorgde ouders nooit zullen begrijpen. Het eerste hoofdstuk begint dan ook met de beschrijving van de Romeinse nederlaag in het Teutoburger Woud tegen de Germanen onder leiding van «Romano-scepticus» Arminius. De Romeinen ontdekten hier wat de grens van hun macht was en herstelden zich op wonderbaarlijke wijze van deze nederlaag.

Volgens Johnson heeft Europa het belangrijkste onderdeel van het Romeinse Rijk reeds overgenomen: de Pax Romana, een stabiele vrede na een belligerente periode. Dit vormt de basis voor handel en welvaart, net als twee millennia geleden binnen de Romeinse Economische Gemeenschap. Graag zou Johnson zien dat Turkije (waar zijn eigen overgrootvader minister van Binnenlandse Zaken was) ook deel gaat uitmaken van deze vrijhandelszone en dat de bureaucratie tot Romeinse proporties wordt teruggebracht. Nadere pogingen tot eenwording leiden in zijn ogen echter tot electorale equivalenten van het Teutoburgse bloedbad.