Europa wil het medicijn dat Argentinië doodde

Buenos Aires - De ondertoon van leedvermaak is in Argentinië onmiskenbaar. ‘Zolang ze ons beoordeelden, de opkomende landen, was het prachtig, maar nu ze de obligaties van Portugal als trash kwalificeren, is het niet zo fijn meer’, meesmuilt Cristina Kirchner. De Argentijnse presidente roept al jaren dat de ‘nefaste’ rol van kredietbeoordelaars als Moody’s en Standard & Poor’s aan banden moet worden gelegd.

‘Maar pas nu ze hun eigen landen treffen, gaan in de Europese Unie stemmen op om de beoordelaars aan te pakken.’
Kirchner ziet dit als enige positieve punt in de huidige crisis. Zij meent echter dat de wereld weinig heeft geleerd van de gang van zaken rond het faillissement van haar eigen land, tien jaar geleden. De bestrijders van de financiële crises in verschillende Europese landen maken precies dezelfde fouten als toen: ‘Hoewel ze al eerder een zieke hebben gezien met dezelfde symptomen willen ze nu hetzelfde medicijn toedienen dat die zieke toen doodde.’
Om de door hoge staatsschuld onhoudbaar geworden financiële situatie te bestrijden, besloot de Argentijnse regering in december 2001 alle banktegoeden van burgers te bevriezen. Dit zogenoemde corralito leidde tot een volksopstand en het aftreden van president De la Rua. In de daarop volgende chaos benoemde het parlement vier nieuwe presidenten in tien dagen tijd. Een van hen, Adolfo Rodríguez Saá, kondigde het stopzetten van schuldbetalingen af.
Als het Argentijnse debacle ons iets heeft geleerd, stelde Kirchner in een toespraak tot de crème de la crème van economen in Buenos Aires, is het dat steeds meer geld lenen, tegen steeds hogere rentes, een land onvermijdelijk naar de afgrond leidt. Als dit bovendien wordt gecombineerd met grootschalige bezuinigingsoperaties komt het einde snel in zicht. In Europa ‘volharden ze in bezuinigingsoperaties die heel schadelijk zijn, en door en door antikapitalistisch. Dat het kapitalisme het communisme kon verslaan met de val van de Muur kwam precies doordat de mensen in het Oosten wilden consumeren en een beter levenspeil wilden hebben.’
Voor Argentinië blijft na het default en de herstructurering van de schuld de toegang tot de financiële markten geblokkeerd. Het land heeft sindsdien niettemin een verbazingwekkende economische opleving doorgemaakt. Ook voor dit jaar voorspelt de Economische Commissie voor Latijns-Amerika van de VN (Cepal) een groei van 8,3 procent, bijna het dubbele van het gemiddelde in Latijns-Amerika. Zo dom hebben we dus niet gehandeld, meent Kirchner. De Europese kritiek op de kredietbeoordelaars is heel positief, want ‘daardoor zijn wij niet langer de stomkoppen’. Kirchner: ‘In Argentinië zeiden de media en mannen die zogenaamd verstand hebben van economie steeds: “Kijk wat de kredietbeoordelaars in de wereld zeggen, we moeten serieus zijn, zoals in Europa.” En nu blijkt dat de serieuzen de kredietbeoordelaars die hun eigen landen beoordelen, willen elimineren.’