Even geen rivieren in China

Peking - Zoals bijna ieder jaar kostte een serie overstromingen van de Jangtse-rivier tot dusver deze zomer tientallen mensen het leven, maar nieuws daarover achterhalen is onbegonnen werk voor wie zich in China bevindt.

Het internet levert chagrijnige mededelingen op dat het ‘verzoek niet kon worden verwerkt vanwege relevante wetten en reglementen’. Ook alle overige rivieren wereldwijd bleken verbazingwekkend genoeg van het internet te zijn geschrobd. Het zat hem in het woord 'rivier’: jiang in het Chinees.

Dat woord mag blijkbaar even niet worden opgezocht nu hardnekkige geruchten de ronde doen dat de voormalige communistische partijleider en president Jiang Zemin was overleden. Dit staaltje platte politiek kon bij de al lang murw gemangelde bevolking hier en daar op cynische vrolijkheid rekenen. 'Dat ze doodsbang zijn voor hun eigen schaduw wisten we natuurlijk al lang’, zegt politiek commentator Edmund Xu. 'Maar om tijdelijk even alle rivieren non grata te verklaren vanwege een simpele roddel is wel een hilarisch dieptepunt.’ Vanuit het oogpunt van Peking is de maatregel echter minder absurd. Want eerder riep de dood van regeringsleiders gevaarlijke volksemoties en/of ingrijpende politieke strubbelingen op die de partij tot in het hart raakten. En dergelijke spannende ontwikkelingen probeert Peking te allen tijde met man en macht te voorkomen.

Zo werd het overlijden van Mao Zedong in 1976 pas na een half etmaal bekendgemaakt en leidde dat - behalve tot hysterische straattonelen - ook tot een bittere interne strijd met uiteindelijk de val van de Bende van Vier als resultaat. De dood van de voormalige liberale partijleider Hu Yaoabang op z'n beurt gaf vrucht aan de studentenopstand in 1989 met als ontknoping het bloedbad op het Plein van de Hemelse Vrede. En zelf herinner ik me maar al te goed in 1997 de bleek wegtrekkende gezichten in een huiskamer in hartje Peking toen ik na de dood van Deng Xiaoping meldde te hebben vernomen dat samengestroomde burgers bij zijn woning spontane herdenkingsplechtigheden hielden. Een gerucht dat later overigens vals bleek.

Of het uiteindelijk verscheiden van de nu 84-jarige Jiang Zemin ook met tumult gepaard zal gaan, valt te betwijfelen. Erg geliefd was hij tijdens zijn ambtsperioden in de jaren negentig al niet en door het volk is hij vrijwel vergeten. Maar hoe onwaarschijnlijk trammelant dan ook mag zijn, volgens Peking blijft voorkomen nog altijd beter dan genezen. Daar mogen rivieren best wel even slachtoffer van zijn.