Executie leidt tot een splitsing in Hamas

Gaza – Commandant Mahmoud Ishtiwi is dood. Geëxecuteerd door zijn eigen strijdmakkers van de al-Qassam Brigades, de gewapende arm van Hamas. Waarom?

Omdat hij geld voor wapenaankopen had gebruikt om het zwijgen te kopen van een mannelijke sekspartner? Of omdat hij in ongenade was gevallen bij Mohammed Deif, de topleider van de Brigades? De eerste lezing lijkt een dekmantel voor de tweede. Hoe dan ook, het gevolg van de executie is duidelijk: een splitsing in Hamas.

Ishtiwi speelde een belangrijke rol tijdens de laatste Gaza-oorlog, in de zomer van 2014. Hij was verantwoordelijk voor een netwerk van tunnels, dat diende om wapens te verstoppen en Israël aan te vallen. Veel tunnels vielen in Israëlische handen, en dat was volgens Ishtiwi de schuld van collega-commandanten. Vanwege die kritiek werd hij begin 2015 ter verantwoording geroepen. Daarmee begon volgens zijn familie een lijdensweg van martelingen. Een video waarin Ishtiwi’s moeder om het leven van haar zoon smeekte kon Deif – die tijdens de oorlog bij haar was ondergedoken en daar een vijfde Israëlische poging om hem te vermoorden overleefde – niet vermurwen. Begin vorige maand werd Ishtiwi door zijn kameraden gefusilleerd.>

Zijn clan heeft geprotesteerd, opheldering geëist van de leiders van al-Qassam en een onafhankelijk legertje gevormd, de Vrije Qassam Brigade. Het is een bevestiging van de machtsstrijd die in Hamas aan de gang is. De talloze problemen waarmee deze Palestijnse organisatie kampt zijn daar debet aan: ze heeft nauwelijks nog steun van Iran, ze wordt gehaat door het Egypte van al-Sisi, ze wordt veel te slap gevonden door Islamitische Staat, veel leiders wonen in het buitenland, de economie is net als Gaza zelf een puinhoop, en 65 procent van de 1,9 miljoen Gazanen is straatarm.

Het gevolg is dat het oppercommando van Hamas de regie dreigt te verliezen. Een nieuwe oorlog met Israël komt de organisatie ondanks de strijdlustige taal en verbale steun aan de huidige ‘messenintifada’ in Israël en op de Westelijke Jordaanoever helemaal niet uit. Voor Israël lijkt dat een zegen, al kunnen de groepen die aan de controle van Hamas ontsnappen alle strategieën doorkruisen.

Israël kan bijdragen aan ontspanning door Hamas’ liefste wens in vervulling te laten gaan: een zeehaven voor Gaza. Turkije wil de aanleg opnemen in een akkoord over de normalisering van de relaties met Israël, maar Egypte is fel tegen zolang in Gaza Hamas aan de macht is.