MUZIEKTHEATER: Opera Spanga

Exotisch Fries

De toneelstukken van Shakespeare kunnen integraal worden gespeeld, maar houden zich ook prima in alle soorten bewerkingen. Geen stuk is zo vaak tot opera, ballet, film, straattoneel of musical omgebouwd als het liefdesdrama Romeo Julia.

Vincenzo Bellini schreef in 1830 een tragedia lirica over I Capuleti e i ­Montecchi; Hector Berlioz maakte er in 1837 een symphonie dramatique van, Charles Gounod in 1867 een grand opera, ­Tsjaikovski in 1869 een orkestfantasie, Prokofjev in 1936 een avondvullend ballet, Franco Zeffirelli verfilmde het in 1968 met muziek van Nino Rota en Leonard Bernstein maakte er in 1957 de moderne musical West Side Story van, die op zijn beurt nu al klassiek is.

Opera Spanga zet nu het drama van twee jonge mensen die niet van elkaar mogen houden in een grotesk getekend Friesland. Romeo heeft een boerenvader die zijn ongeluk aan alle buitenlanders wijt, Julia heeft ouders die uit Marokko komen en die willen dat zij met een Marokkaanse neef trouwt. Hun drama wordt wereldnieuws: bbc, cnn en Al Jazeera zenden hun correspondenten naar de Friese weilanden.

Mooi en verrassend is dat er in deze bewerking muziek klinkt uit al de voorgaande bewerkingen, zonder dat het een ratjetoe wordt of geforceerd klinkt. Dat komt door de rigoureu­ze instrumentatie door componist Floris van ­Bergeijk, die er zelf ook extra muziek voor compo­neerde, en dirigent Thijs Oud van het Fries Jeugd Harmonie Orkest. Dat blaasorkest speelt zelf ook een hoofdrol, omdat de twee gelieven elkaar op een repetitie ontmoeten en allerlei ruzies tijdens het muziek maken ­worden uitgevochten, totdat dirigent Oud, die ook een flegmatieke politieman speelt, daar met een schot uit een alarmpistool bruusk een einde aan maakt.

Alle rollen zijn de zangers op het lijf geschreven. Francis Broekhuizen speelt een prettig verwarde tante die de geliefden probeert te helpen, maar door een weigerend mobieltje de dood in jaagt. Klara Uleman en Marcel van Dieren spelen beide tegengestelde ouderparen, heel grappig en aan het einde ontroerend, als de boerse vader van Romeo en de uitheemse moeder van Julia elkaar in hun verdriet treffen in een enorme oosterse graftombe. Oedo Kuipers is een stralende, blonde Romeo, maar vooral de nog heel jonge Franse sopraan Sandrine ­Buendia is hartveroverend en zingt alle muziek van Gounod tot Bernstein hartstochtelijk mooi. Fraai wordt ook de balletmuziek van Prokofjev gebruikt. Er wordt niet op gedanst, maar gekeken, geflirt en gekust en tegelijk worden Shakespeare’s beroemde teksten geprojecteerd.

Regisseur Corina van Eijk maakt al sinds 1989 spraakmakende en spectaculaire voorstellingen in het Zuid-Friese Spanga, feministisch, tegendraads en behoorlijk sexy. Eerst in haar eigen tuin, toen in de wei, nu meestal in een grote tent. Geweldig is de manier waarop karikaturale geprojecteerde landschappen en interieurs overgaan in het eenvoudige toneel en de spelers van de geprojecteerde werkelijkheid het toneel op en de orkestbak in stappen. De weilanden staan hier vol rode tulpen, de huizen zijn wonderlijk rond, de kostuums hebben felle kleuren die de spelers en de orkestleden in twee groepen verdelen en ook weer samenbinden.

Het is bijzonder hoe het verhaal hier tegelijk hilarisch en aangrijpend wordt. Hoe raar en bizar ook, het gebeurt elke dag in de wereld en ook op zo’n exotische plek als het Friese platteland. Al die verschillende soorten muziek, verschillende talen en zelfs verschillende namen benadrukken dat alleen maar: het drama van Romeo en Julia is, jammer genoeg, van alle tijden en van overal.


Romeo Julia door Opera Spanga en het Fries Jeugd Harmonie Orkest, t/m 11 augustus, ­operaspanga.nl