Mads Mikkelsen als Martin in ‘Druk’. Regie Thomas Vinterberg © September Film

In Ordet (1955) van de Deense cineast Carl Theodor Dreyer leest een van de personages, Johannes, te veel van de filosoof Søren Kierkegaard, waardoor hij gek wordt. In de vaste overtuiging dat hij Jezus himself is, loopt hij fanatiek rond op de familieboerderij, jammerend over de teloorgang van het christelijke geloof. Niet best. Als nog een Deense regisseur, Thomas Vinterberg, zijn nieuwe film opent met een tekst van Kierkegaard – ‘Wat is jeugd? Een droom. Wat is liefde? De inhoud van die droom’ – dan is het weer zo ver: Kierkegaard eist zijn tol.

Met de eerste vraag worstelen vier mannen van middelbare leeftijd, docenten aan een gymnasium in Kopenhagen. Martin (Mads Mikkelsen) is leraar geschiedenis. Zijn lessen zijn een hel voor de leerlingen. Hij komt het lokaal binnen. Neemt plaats achter zijn bureau. Mompelt vervolgens een uur lang terwijl hij naar het handboek voor zich staart. Thuis gaat het al niet veel beter. Zijn twee zonen verstoppen zich achter de spelcomputer. Zijn vrouw maakt graag overuren op haar werk. Zo komt Kierkegaards tweede vraag in het spel – en is de spanning in Vinterbergs verhaal een feit.

De drie vrienden zitten in hetzelfde schuitje als Martin. Dan denkt muziekleraar Nikolaj (Magnus Millang) dé oplossing te hebben gevonden. Hij heeft een Deense onderzoeker gelezen die beweert dat de mens standaard te weinig alcohol in zijn bloed heeft. Dat veroorzaakt terneergeslagen gevoelens. Nou, vrienden, waar wachten we op? ‘Druk’ betekent zoiets als ‘dronken’ in het Deens, en wát wordt er fijn gedronken in Druk. Behalve heel slim overdag drinken (waterflesjes gevuld met wodka) maken de mannen plezier met exotische drankjes zoals absintcocktails. En het werkt! Ze voelen zich piekfijn, dag in, dag uit.

Dit is Vinterbergs beste film sinds Jagten uit 2012 (zijn bekendere Festen van een paar jaar daarvoor is wat mij betreft overgewaardeerd, nep). Zoals in die eerste film, waarin Mikkelsen het hoofd van een kleuterschool speelt die verdacht wordt van kindermisbruik, focust Vinterberg in Druk op de tragiek van de man die geen kant op kan. Mikkelsen speelt als geen ander die innerlijke wanhoop: je ziet hem functioneren, maar steeds sterker komt de diepe mentale crisis naar de oppervlakte. Vinterberg orkestreert dit proces op meesterlijke wijze. Het vertelritme fuseert met de energieke cameravoering om de beleving van de mannen te verbeelden: chaos en crisis, orde en euforie. Maar is het te laat? En welke prijs betalen ze voor het plotselinge levensgeluk?

Hoewel het erg duister wordt in Druk – het citaat van Kierkegaard krijgt een verschrikkelijk gevolg – is dit een film die je met een glimlach bekijkt. Er zijn zóveel prachtige scènes (het slot is een wonder). Eén lichte spoiler: het zoontje van Nikolaj slaapt bij z’n ouders in bed. Dat is lastig, want: bedplassen. Maar als Nikolaj na een avond met zijn vrienden thuiskomt, stomdronken en o zo gelukkig, zijn de rollen omgedraaid. Zijn vrouw wordt wakker. En ja hoor: bed nat. Maar het zoontje ligt lekker droog te slapen. Wat heb je gedaan, Nikolaj?

Te zien vanaf 19 augustus