Extremisme is altijd verwerpelijk

Medium cropcommentaar 22 2018

Nee, het vertrouwen in elkaar en in instituties neemt niet af. Evenmin komen de woedende uitlatingen via sociale media overeen met de gevoelstemperatuur van de grote meerderheid van de bevolking. Het beeld van een ontevreden, sociaal ontbindend Nederland is recent weerlegd door het jaarlijkse vertrouwensonderzoek van het cbs. Maar dat betekent niet dat er niks aan de hand is; rechts- en links-extremistische groeperingen staan bol van wrok en zijn zeker niet onschuldig.

Zij delen met elkaar haat tegen het establishment en bereidheid tot geweld. De aivd waarschuwde hier onlangs in haar jaarverslag voor. Maar met als opvallend verschil dat links-extremisme gewelddadiger is dan extreem-rechts. Volgens de inlichtingendienst kennen hun (internationale) activiteiten een grillig verloop met wisselende intensiteit waardoor ze onvoorspelbaar zijn en gevaarlijker dan rechts-radicale groeperingen. Een voorbeeld zijn de rellen rond de G20-top vorig jaar in Hamburg. In Nederland werd vorige week het debatcentrum de Rode Hoed met verf beklad om een lezing van Forum voor Democratie te voorkomen. Eerder verstoorde actiegroep Je Moeder in hetzelfde gebouw een lezing van Shell-topman Ben van Beurden.

Links-extremisme is onvoorspelbaar en gevaarlijker dan rechts-radicale groeperingen

Hoewel alle politieke partijen deze acties afkeuren, is er voor de splinters aan de linkerzijde doorgaans een blinde vlek. Bij de politiek en in de media. Dat heeft mogelijk te maken met hun agenda: mensenrechten, milieuvervuiling, dierenleed, vluchtelingen, antifascisme en anti-neoliberalisme. Op papier past de thematiek, in tegenstelling tot die van rechts-radicale groeperingen, in het naoorlogse Europese klimaat waarin mensenrechten wettelijk werden vastgelegd en alertheid voor herlevend fascisme breed wordt gedragen. De uitvoerende kant ervan bij de linkse activisten is echter link.

Vernielingen van bedrijven. Acties in de persoonlijke levenssfeer. De tactiek van naming and shaming, waarbij foto’s en privé-informatie van ceo’s, politiemedewerkers of hoge ambtenaren van de ind worden gepubliceerd en wordt opgeroepen tot strafbaar gedrag, zoals home visits: brandstichting, het bekladden van de woning of het lek steken van autobanden. Het haalt nauwelijks de pers, terwijl op de persoon spelen intimiderend is, en dus verwerpelijk.

Waarvoor wél veel media-aandacht is, zijn de ontmoetingen tussen beide extremistische groepen rond demonstraties; zij doen in hun haat jegens elkaar niet voor elkaar onder. De conclusie van de aivd is zorgwekkend. ‘De confrontatie tussen links- en rechts-extremisten wordt steeds grimmiger. Of het nu gaat over het immigratiebeleid, de islam of Zwarte Piet.’

Op de flanken woedt een strijd die de meerderheid niet raakt, maar wel ondermijnend is voor de rechtsstaat. Of persoonlijk schade aanricht, zoals in het geval van Anne Fleur Dekker. Aan de Volkskrant vertelde zij hoe ze eerst als antiracistische activist de kots over zich heen kreeg, en toen ze een relatie kreeg met een lid van Forum voor Democratie werd geëxcommuniceerd door haar oude vrienden. Op sociale media werd ze gekatapulteerd van ‘dat linkse kutkakwijf uit het Gooi’ naar ‘als ik je tegenkom snij ik je keel door’. Het seksisme kwam van beide kanten: eerst kreeg ze duizenden berichten van mannen die niet begrepen dat ze als mooie vrouw links was. Later kreeg ze tweets als ‘Haha Anne Fleur Dekker is zo omgeslagen omdat ze rechtse dick krijgt!’

Je kunt er lacherig over doen, dat ze door alle commotie over haar politieke gezwalk nu thuiszit met een posttraumatische stressstoornis. Maar haar verzuchting dat het moeilijk is om autonoom te zijn snijdt hout. Haar casus toont hoe intolerant beide uitersten zijn. En ondertussen wordt er ook door de milde meerderheid digitaal op elkaar gescholden. Al die individuele oprispingen zijn beeldbepalend, veel te dominant in het maatschappelijk debat.