He’s running. Zo onzeker als de uitslag van de Amerikaanse midterms was, zo waarschijnlijk was het politieke moment dat daarop volgde: Donald Trump stelt zich voor de derde keer kandidaat voor het presidentschap. Er zat iets bedaagds in zijn aankondiging. Trump begon zijn politieke carrière tussen de wolkenkrabbers van New York. Het vervolg vindt plaats vanuit een resort in Florida, een staat die zonnig en daarom ook grijs is. Stadjes worden geheel bewoond door pensionado’s.

Ook Trumps slogan is sleets geworden. ‘Amerika weer glorieus en groots maken’, zo kondigde hij zijn doel aan. De suggestie dat de toestand van de VS dermate snel fluctueert doet nogal een beroep op het voorstellingsvermogen. Amerika was een ‘puinhoop’, riep Trump in 2016. De vier jaar daarna sprak hij in superlatieven over hoezeer het tij gekeerd was. Blijkbaar is die erfenis zo weinig robuust dat twee jaar voldoende is om alles weer uit te wissen.

Bovendien kleeft inmiddels een verliezersimago aan Trump. Het idee dat een legioen trumpiaanse kandidaten bezit zou nemen van Washington en de statelijke regeringen, wachtend op de dag dat hun voorman weer het Witte Huis zou betrekken, stuitte op een blokkade van de kiezer. Slechts een enkele van de door Trump gesteunde prominenten won tijdens de midterms. Het is veelzeggend dat Trumps oogappel niet meer voor haar vaders karretje wil lopen. Ivanka Trump liet weten niet mee te doen aan een nieuwe campagne.

Trumps voormalige getrouwen lijken er genoeg van te hebben. ‘Ons was verteld dat we moe zouden worden van alle overwinningen’, twitterde Trumps voormalig minister van Buitenlandse Zaken Mike Pompeo, verwijzend naar een van Trumps campagne-uitspraken uit 2016. ‘Maar ik ben het verliezen zat, net als de meeste Republikeinen.’ Pompeo sprak hier een waarheid die zelden uitgesproken werd: de Trump-formule heeft, onder de streep, meer electorale nederlagen dan zegetochten opgeleverd. De slotsom van dit alles is dat het merk Trump aan glans heeft verloren.

Vader Trump leerde Donald dat een nederlaag niet kán

Maggie Haberman, de journalistieke ster van het Trump-tijdperk en auteur van het onlangs verschenen boek Confidence Man: The Making of Donald Trump and the Breaking of America verwoordde Trumps toestand als volgt: ‘Hij begint een soort Charles Foster Kane-achtig karakter te worden, daar in Mar-a-Lago.’ De vergelijking die Haberman trok met de flamboyante miljardair uit Citizen Kane is treffend: ook Trump is een magnaat die roem, erkenning en macht nastreeft. Uiteindelijk trekt hij zich terug een villa die vooral zo groot lijkt te zijn omdat hij er een hoop eenzaamheid in kwijt moet.

Haberman kan het weten. Ze neemt Trumps jeugd als afzetpunt voor een carrière lang luchtkastelen bouwen en de spotlights op zichzelf richten. Trumps vader, ook een vastgoedondernemer, was autoritair en weinig liefdevol. Hij liet zijn zoons onderling strijd voeren om zijn goedkeuring, die vooral werd afgedwongen door blijk van hardheid te geven. Het is een omgang die ‘beter past bij een bedrijf dan bij een gezin’, aldus Haberman.

De eerste foto die Trump ophing in de Oval Office was die van zijn vader. Het lijkt er sterk op dat Amerika vier jaar lang aan de grillen van een vadercomplex is onderworpen. Wie zo kijkt naar Trump, weet dat het nooit goed genoeg zal zijn. De strenge blik van Trump senior is verinnerlijkt door de zoon die heeft geleerd dat een nederlaag erkennen het ergst denkbare is.

Ook in dat opzicht is Biden Trumps spiegelbeeld. Biden groeide op in een vele malen minder welvarend, maar warmer nest. Hij koestert openlijk de liefde voor zijn twee zoons, die hij grotendeels zonder hun moeder opvoedde nadat die overleed in een verkeersongeluk. Bidens oudste zoon stierf aan een hersentumor. Kort daarvoor beloofde Joe zich niet met zijn verdriet te zullen terugtrekken uit het openbare leven. Die belofte zou zomaar een drijfveer kunnen zijn om een tweede termijn als president te ambiëren, ongeacht of dit verstandig is.

Familietrauma’s staan nooit in een verkiezingsprogramma, maar in de aanloop naar de volgende presidentsverkiezingen lijken ze opnieuw een bepalende rol te spelen. Wellicht kan Amerika straks opnieuw kiezen tussen iemand die een autoritaire opvoeding kreeg en een autoritair politicus werd of iemand die thuis liefde kreeg en oog heeft voor hoe Amerikaanse gezinnen ervoor staan. Dat het persoonlijke politiek is lijkt andermaal te worden bewezen.