Film: ‘Have a Nice Day’

Fauvistische film noir

Medium film
Have a Nice Day, regie Liu Jian © Periscoop Film

Xiao Zhang is een armlastige vrachtautochauffeur uit een trieste stad in het zuiden van China met een vriendin die zit met een mislukte facelift. Om dat te fiksen – in Zuid-Korea kunnen ze dat – steelt hij een tas met een miljoen yuan van gangsters. In één nacht volgen we Xiao en de tas en een groepje vreemde figuren die allemaal betrokken zijn: een hitman, een gangsterbaas die een kunstenaar aan het martelen is terwijl hij, de boss, over de eigenschappen van het fauvisme praat, en een man met een hightech-hamer en een bril die röntgenvisie mogelijk maakt.

‘Zonder technologie zijn we nergens’, zegt de man met de bril en de hamer (die ook een pistool kan zijn). Toch is juist de natuur indringend aanwezig in de prachtige Chinese animatiefilm Have a Nice Day van Liu Jian. Een leguaan die traag over treinrails heen waggelt; een slak die langzaam tegen de stam van een bamboeboom opklimt; onmogelijk groene bladeren die het scherm vullen; en regen die meedogenloos valt in de nacht. De setting is er een van stedelijke en industriële afbraak, haast postapocalyptisch of als teken van het Antropoceen: de mens op gelijke voet met de natuur. Op de radio klinkt heel even de stem van Donald Trump die zijn overwinningsspeech houdt, en, schokkend, op de achtergrond schiet er een raket de lucht in. Niet duidelijk is of dit een satelliet betreft die routineus de ruimte in gaat en of dat er sprake is van een of ander gewapend conflict, zodat die opmerking over technologie een wrange betekenis krijgt. De film begint dan ook met een citaat uit de roman Opstanding (1899) van Leo Tolstoj die gaat over een stadje dat door industrialisering bijna ontdaan is van natuur, maar waar de lente desondanks komt.

Have a Nice Day valt nog het best te omschrijven als een fauvistische film noir, gezien de discussie tijdens de martelscène over deze kunststroming die terugkeert in de animatiestijl. De felle kleuren en de tekenstijl van de klare lijn, maar dan gebroken, bijna grotesk, creëren een sfeer die tegelijk vervreemdend en verwarmend en humoristisch en wreed is. Terwijl de personages strijden om de tas met geld, zien we hun tragische menselijkheid, maar ook hun monstrueuze gedrag. Hiertoe gebruikt regisseur Liu subtiele details, bijvoorbeeld de huurmoordenaar die op zoek naar Xiao en het geld gebruikt maakt van een slagersbijl. Hij ziet er angstaanjagend uit met zijn zwarte jas en noir-achtige gleufhoed, maar vervolgens blijkt hij slechts een oud mannetje wanneer hij zwaargewond de hoed af doet en je zijn kale schedel ziet met hier en daar een sliert haar.

Zoveel valt er te ontdekken in deze film, ook de slimme verwijzingen, van Sidney Lumets jaren-zeventigklassieker Dog Day Afternoon (waarin Al Pacino geld steelt om voor zijn geliefde een geslachtsoperatie te regelen) tot de misdaadfilms van Takeshi Kitano en Quentin Tarantino. Het mooie is dat Have a Nice Day volstrekt uniek en actueel aanvoelt (studenten dromen ervan ‘zoals Bill Gates en Mark Zuckerberg rijk te worden door te stoppen met studeren’). De soundtrack van de Shanghai Restoration Project, een mix van elektronische jazz en Chinese popmuziek, maakt de wilde kijkervaring compleet.


Te zien vanaf 26 april