Filmbeelden tonen de onschuld van Catalaanse leiders

Barcelona – In tijden van bezuinigingswoede tegen alles wat riekt naar serieuze informatieve televisie omdat de programma’s ‘gezelliger’ en ‘toegankelijker’ moeten, is er goed nieuws uit Catalonië. Een documentaire van een uur die de kijker niet beschouwt als kleuter en die toch een kijkersaandeel trekt van 35 procent in primetime. Vorige week zond de Catalaanse publieke omroep TV3 hem uit, de documentaire 20-S. Het is een reconstructie van de gebeurtenissen in Barcelona op 20 september 2017, aan de vooravond van het Catalaanse referendum over onafhankelijkheid dat de regering in Madrid bezworen had met alle mogelijke middelen te zullen verhinderen.

Het is een cruciale dag. De feiten van 20 september – of hun interpretatie – zullen doorslaggevend blijken te zijn voor de vervolging van de Catalaanse onafhankelijkheidsbeweging. Voor onderzoeksrechter Pablo Llarena leggen ze de basis van zijn beschuldigingen tegen Jordi Cuixart en Jordi Sànchez, de leiders van de twee burgerorganisaties voor onafhankelijkheid Òmnium en anc. Cuixart en Sànchez zitten sinds 16 oktober in voorarrest voor rebellie en opruiing. Zware misdrijven die ‘tumult’ en het gebruik van geweld veronderstellen.

In de ochtend van 20 september deed de Guardia Civil een inval in het Catalaanse departement van economie, op zoek naar bewijzen tegen de organisatoren van het referendum. Veertien mensen werden opgepakt. Zodra het nieuws bekend werd, ontstond spontaan een snel groeiende demonstratie voor het overheidsgebouw in Barcelona. Om met de politie te kunnen overleggen en om de zaak niet uit de hand te laten lopen, besloten Òmnium en anc om zich op te werpen als formele organisatoren van het burgerprotest. Dat verliep zonder geweld.

De documentaire haalt de officiële versie – rebellie, opruiing, de twee Jordi’s schuldig – onderuit. De film laat zien hoe Sànchez en Cuixart keer op keer de menigte oproepen tot geweldloosheid. Hoe ze in overleg met de Guardia Civil corridors organiseren om agenten vrije toegang te verlenen tot het gebouw dat doorzocht wordt. Precies het tegenovergestelde van wat hun wordt aangerekend: obstructie van het politiewerk. Geen enkele Spaanse omroep is van plan de documentaire uit te zenden. Regisseur Jaume Roures kreeg het verwijt dat zijn film ‘partijdig’ zou zijn. ‘Oké, dat kun je vinden’, zei hij. ‘Maar laat me dan de beelden maar eens zien die de officiële versie ondersteunen.’