Frankrijk stemt voordat het dichtgaat

Fumay – Het leek wel een democratisch ritueel, zoals kiezers van Fumay plechtig en omslachtig gebruikmaakten van de flacon met reinigingsmiddel bij de ingang van het stemlokaal. President Macron had overwogen de eerste ronde van de gemeenteraadsverkiezingen afgelopen zondag uit te stellen, maar dat werd toen nog niet nodig geacht. Maandag besloot hij de tweede ronde te verplaatsen naar 21 juni, en inmiddels mogen de Fransen alleen nog voor het hoogstnoodzakelijke de straat op. En passant heeft de president ook zijn omstreden hervormingsprogramma opgeschort.

De opkomst was zondag met 45 procent bijna 20 procent lager dan zes jaar geleden. Terwijl burgemeesters in Frankrijk toch de populairste en meest gerespecteerde gekozen politici zijn, met name in de kleinere gemeenten. Lokaal is het stemgedrag stabiel, waar landelijk al sinds 1981 iedere regering na hoogstens één zittingstermijn wordt weggestemd. Steeds vaker laten burgemeesters in de kleinere gemeenten zich verkiezen op lijsten zonder connectie met een politieke stroming of partij. En zeker niet met het lrem van Macron.

In de Ardennen was Mario Iglesias lijsttrekker van ‘Samen in actie voor Fumay’. Hij was tot zondag burgemeester van dit 3500 inwoners tellende plaatsje in de Maasvalei. Maar de werkloosheid in de vallei is hoog; toerisme kon het verdwijnen van de industrie afgelopen decennia niet compenseren. Maandenlang betoogden ook hier de gilets jaunes tegen sociale ongelijkheid, uitsluiting en het als neoliberaal veroordeelde regeringsbeleid. Dat Iglesias als een van de weinige burgemeesters in de regio ‘Macroniste’ is, werd hem naar eigen zeggen niet aangerekend. Er stonden zelfs sympathisanten van de gele hesjes op zijn lijst. ‘Welke politieke overtuiging mijn mensen hebben interesseert me niet. Ze moeten iets weten van scholen, trottoirs en zo.’

Toch werd Iglesias afgelopen zondag met duidelijke cijfers verslagen. De nieuwe burgemeester is schooldirecteur Mathieu Sonnet, lijsttrekker van ‘Fumay, een heel project’. Omdat er maar twee lijsten waren is hij meteen verkozen. Tot nu toe leidde Sonnet in de gemeenteraad de fractie ‘Verzameld links’, en ook op zijn lijst staan mensen die actief waren binnen de beweging van de gilets jaunes. Maar de problemen waarvoor zij aandacht vroegen, overstijgen de gemeentegrenzen. Sonnet: ‘Dat het openbaar vervoer niet goed functioneert bijvoorbeeld. Vergeet niet dat de opstand van de gilets jaunes begon na een verhoging van de benzineprijzen. Op het platteland wordt het voor veel mensen steeds moeilijker om uit hun isolement te komen.’ Soms heeft dat ook zijn voordelen, want er waren zondag nog geen besmettingsgevallen bekend in de Maasvalei.