Franse katholieken zijn opeens populair

Parijs – Twee meisjes met zakdoeken rond hun nek houden hun hand omhoog in een scoutsgroet en haasten zich de kerk van Saint-Augustin in. Het is zondagochtend en in dit gebedshuis in het achtste arrondissement is de mis al begonnen.

Alleen de voorste rijen zijn bezet. Er passen zeker vijf keer zo veel gelovigen in de gigantische kerk, maar zoveel katholieken komen hier op zondag niet meer.

Katholieken zijn in Frankrijk een slinkende bevolkingsgroep, toch spelen ze in het publieke debat ineens een belangrijke rol. De verkiezingscampagne is losgebarsten en presidentskandidaat François Fillon benadrukt voortdurend dat hij christelijk is. Zoveel, dat een deel van zijn landgenoten er genoeg van krijgt. Toen de rechtse oud-premier vorige week op televisie weer vertelde dat hij christen was en daarom nooit een beslissing zou nemen ‘die het respect voor de menselijke waardigheid ondermijnt’, ontstond grote ophef.

Volgens analisten vist Fillon naar de stemmen van de conservatieve katholieke kiezers, die na alle discussies over aanslagen, boerkini’s en de invloed van de islam ook wel wat zouden voelen voor de extreem-rechtse Marine Le Pen en haar oproep de Franse identiteit te verdedigen.

De katholieken uit Parijs blijken niet ongevoelig voor de campagne van Fillon. ‘Alleen het geloof van de kandidaat is voor mij niet doorslaggevend’, zegt kerkganger Nicolas Deveyrac na afloop van de ochtendmis. ‘Ook het programma van Fillon is belangrijk. Maar het raakt me wel dat hij dit zegt. Het komt niet vaak voor dat een kandidaat zo openlijk zijn geloof toont.’

Dat is precies de kritiek van Fillons tegenstanders. Wat blijft er over van de laïcité, de scheiding van kerk en staat, als Fillon zijn beslissingen laat bepalen door zijn geloof? Of, in de woorden van Marine Le Pen: ‘Hoe kunnen we morgen moslimlijsten verbieden, als meneer Fillon nu het slechte voorbeeld geeft?’

De Fransen hechten grote waarde aan de laïcité, die hoofddoekjes en kruisjes uit de Franse gemeentehuizen bant. Maar over de interpretatie van de laïcité wordt eindeloos gediscussieerd. Zo vindt het Front National dat kerststallen in de Franse gemeentehuizen wel zouden moeten kunnen omdat het een traditie is, maar boerkini’s op het strand niet.

Kerkganger Henri merkt vooral dat de toon waarop over katholieken wordt gesproken, verandert in Frankrijk. ‘Wij katholieken werden altijd aan de schandpaal genageld. De enige religie waar het nu de hele tijd over gaat is de islam.’