Franse studenten staken tegen de directie

Parijs - Een communistisch raadslid kwam woorden te kort om zijn woede te beschrijven: ‘een grof schandaal, een ongehoorde inperking van het stakingsrecht, een onwaarachtige afbreuk aan de democratie’. Aanleiding was de politieactie waarmee vorige week een einde kwam aan de bezetting van de Ecole Normale Supérieure in het hart van het Quartier Latin. De ENS geldt als een van de meest prestigieuze universiteiten van het land, al was het maar omdat zo ongeveer de hele twintigste-eeuwse Franse intelligentsia er studeerde. Daarmee is het traditioneel ook een bastion van links engagement en radicaal denken. Maar met de protestbeweging, die begin januari op gang kwam, lijkt de school een nieuw hoofdstuk in zijn lange geschiedenis van stakingen en bezettingen te hebben geschreven.
Iets van een dergelijke omvang was sinds 1968 niet meer vertoond. In die dagen diende de ENS als hoofdkwartier voor La gauche proletarienne, een marxistische actiegroep onder leiding van Benny Lévy, de latere secretaris van Jean-Paul Sarte (zelf ook ooit student). Ook nu gingen de rode vlaggen uit, werden slaapzakken binnengebracht en barricades opgeworpen. Maar het doel was deze keer niet de wereldrevolutie. Wat was er gebeurd? Op 10 januari besloot het kantinepersoneel in staking te gaan. Daarmee gaven ze lucht aan hun ongenoegen over hun zogeheten statut social. De koks en kassajuffrouwen waren weliswaar al jaren in overheidsdienst, maar werken deden zij nog steeds op een tijdelijk contract. Het onrecht had eindelijk een gezicht gekregen en de leerlingen verklaarden zich onmiddellijk solidair. De verkoop van zelfgemaakte sandwiches kwam ten goede aan de stakingskas. Het kantoor van de directrice, de vanwege haar kokette mantelpakjes nogal eens als snobistisch weggezette filosofe Monique Canto-Sperber, werd vakkundig dichtgetimmerd.
De bezetting trok nationale aandacht. Le Monde zond een van zijn sterreporters naar het front en Jean-Luc Mélenchon, voorman van de links-populistische Parti de Gauche, kwam de 'voorbeeldige actie’ prijzen die een precedentwerking zou kunnen hebben op de rest van het land. De studenten hadden een eerder met de vakbonden bereikt akkoord toen overigens al van tafel geveegd en de eisen uitgebreid naar het bibliotheekpersoneel.
Sommigen zien dit jusqu'au boutisme daarom ook eerder als een manier om de directrice te straffen voor het feit dat ze een paar maanden terug een pro-Palestijnse debatavond op de valreep besloot af te blazen, wat Canto-Sperber op een petitie van 160 'op Frankrijk georiënteerde’ Britse, Amerikaanse en Canadese intellectuelen in The Guardian was komen te staan. Daarmee kent het studentenprotest dan toch een noviteit. Nog nooit in de geschiedenis van de ENS was de directie daar zelf de inzet van.