Freud in Argentinië

Buenos Aires – Diego is een fervent aanhanger van president Cristina Fernández de Kirchner. Op de sterfdag van haar man, oud-president Nestor Kirchner, neemt hij deel aan een politieke steunbetuiging op het Plaza de Mayo in Buenos Aires.

‘Maar op donderdag­middag kan ik niet, dan ga ik naar de psycholoog.’ Diego – ober, veertiger en overtuigd homoseksueel – schaamt zich er niet voor. En waarom zou hij ook? Uit verschillende onderzoeken blijkt dat de psychiaterdichtheid al jaren nergens zo hoog is als in de Argentijnse hoofdstad. Iedereen volgt wel een of andere therapie. Er is zelfs een wijk die ‘Villa Freud’ wordt genoemd omdat er zo veel zielenknijpers huizen. ‘Het is hier heel normaal om in therapie te zijn’, vertelt Diego, die oorspronkelijk uit Cordoba komt: ‘Sinds ik hier woon doe ik het ook. Mijn vriend Fede doet het al zijn hele leven.’

Voor porteños met minder middelen worden de behandelingen dikwijls vergoed door hun vakbond of verzekering. Vooral de in het Westen in ongenade gevallen psychoanalyse is populair aan de oevers van de Río de la Plata. De jaren durende speurtocht naar het verleden en de zorgvuldige reconstructie ervan passen naadloos bij de introspectieve vertelcultuur van de hoofdstedelingen, zeggen sommigen. Een andere verklaring luidt dat de Argentijnen hun identiteit vaak zoeken in het verloren paradijs van de Oude Wereld. Diego wil vooral zichzelf beter begrijpen.

Buenos Aires zelf lijkt soms ook problemen te hebben met zijn identiteit. Uiteraard is er de tweedeling tussen de welgestelden en zij die ’s avonds met lampjes in de hand de afval­containers afspeuren naar voedsel. Maar ook heden en verleden lopen door elkaar heen. Zo kun je in de wijk San Telmo het idee hebben je in een Parijs steegje te bevinden, om je een blok verderop in Barcelona te wanen. Door de muziek en het vuil op straat besef je op een ander continent te zijn. Op een reclamebord staat: ‘Je moeder is niet alleen je moeder’. Dat geeft ook te denken.

De politieke strijd tussen de aanhangers van Kirchner – die als de nieuwe Evita wordt gezien – en haar tegenstanders verdeelt de stad nog meer. De politisering neemt soms Venezolaanse proporties aan. Volgens de Mexicaanse historicus Enrique Krauze leeft Argentinië hopeloos in het verleden. Na de oprichting van een instituut voor ‘revisie van de geschiedenis’, vorig jaar door Kirchner, meent Krauze dat het hoog tijd is voor het aanstellen voor een nationale psychoanalyticus.