Athene – Sinds zijn onterechte arrestatie begin juni op het eilandje Hydra – samen met mij, zijn ‘surrogaatmoeder’ – is Fridoon depressief. Af en toe heeft hij een psychotische aanval. De dag nadat we beiden na een nacht in de cel gehandboeid naar Piraeus zijn gedeporteerd, en daar onmiddellijk dankzij mijn goede contacten zijn vrijgelaten, wilde hij ’s avonds van mijn Atheense balkon springen. Drie vrienden die ik in paniek belde om te komen ‘helpen’, konden hem nauwelijks tegenhouden. Via-via kregen we wegens ‘psychische urgentie’ nog diezelfde week een afspraak in Babel, een geestelijk-gezondheidscentrum voor getraumatiseerde vluchtelingen in hartje Athene.

Ooit, onder de vorige ‘radicaal-linkse’ Griekse premier Tsipras, waren er zeven van die centra, en die waren al niet voldoende voor de honderden suïcidale, zichzelf mutilerende, in apathische zombies veranderde vluchtelingen en hun kinderen in de onmenselijke vluchtelingenkampen in en rondom Athene en Piraeus. De huidige ultrarechtse premier Mitsotakis heeft er zes ‘wegbezuinigd’, zoals dat heet. Dus de drie psychiaters en vier psychologen in Babel zijn structureel overwerkt en overbelast. Voor een afspraak moet je minimaal zes maanden wachten. Maar dankzij contacten op hoog niveau kregen we voorrang.

Niet dat Fridoon het ziet zitten. Jazeker, zijn moeder in Kaboel is doodziek, long covid plus een slopende infectie aan haar amandelen, en ze is bang dat ze zal sterven zonder Fridoon – nu bijna 24, gevlucht toen hij achttien was – ooit nog te zien. Zijn drie zusjes kunnen niet slapen uit angst voor de oprukkende Taliban. Zijn broertje, zodanig door de Taliban in elkaar geslagen dat hij voor de rest van zijn leven gehandicapt is, zit in een psychiatrisch asiel waar hij elke dag wordt mishandeld. Zijn vader en oom zijn al door de Taliban vermoord, omdat ze net als Fridoon zelf voor de Amerikaanse ambassade in Kaboel werkten. Dan ben je in Taliban-ogen een verrader, ‘geheuld met het Westen’, en moet je dood.

Jazeker, na zes jaar heeft Fridoon nog steeds geen status. Mitsotakis heeft nét besloten dat alle vluchtelingen die via Turkije Griekenland binnenkwamen en -komen terug naar de Turkse dictatuur moeten, want dat is ‘een veilig land’. En jazeker, onze arrestatie was best een traumatische ervaring. Maar dat is nog geen reden om naar een psych te gaan, vindt Fridoon. En pillen? Fridoon: ‘Ik ben een Afghaan. Wij zijn een koningsras. Koningen slikken geen pillen.’

Het aantal in 2021 getelde doden en vermisten op de Middellandse Zee, volgens het Missing Migrants Project (IOM): 1113