Gedateerde pracht

Soms een suikerzoet deuntje, soms een gepantserde tank, maar steeds schittert de New Concert Big Band. Deze maand drie optredens in het Amsterdamse Bimhuis: op 5 april met solist Peter Weniger, van 17 t/m 19 april met een vijftiental solisten uit de afgelopen anderhalf jaar. ..LE Wat begon als een aardigheidje is uitgegroeid tot een overweldigend succes. The New Concert Big Band van pianist Henk Meutgeert, die dit seizoen elke twee weken in het Bimhuis speelde, maakt zich op voor een driedaags festival, een cd en een reeks concerten door het land heen. Uit pure liefhebberij formeerde Henk Meutgeert een kleine twee jaar geleden een big band - een bezetting die volkomen uit de tijd is. Niet zozeer in muzikaal opzicht alswel vanuit financi‰le overwegingen. Welke zaal kan achttien musici betalen?

Meutgeert koos daarom de zondagavond, wanneer de meeste muzikanten vrij zijn, als vaste big band-avond in het Amsterdamse Bimhuis. Een onverwacht optreden met de legendarische Joe Henderson tijdens het Holland Festival liet de potenti‰le kracht van het orkest zien. Sindsdien heeft Meutgeert zich er met zijn hele ziel en zaligheid in gegooid. Hij maakt zelf bijna alle arrangementen die ofwel classics betreffen ofwel nieuw werk. Het succes achter de formule is namelijk dat de New Concert Big Band elke keer met een gastsolist speelt die wordt gevraagd zelf repertoire mee te nemen. Deze stukken worden door Meutgeert naar big band-bezetting vertaald.
En dat doet hij met veel verve, zoals nog eens bleek bij het laatste concert in het Bimhuis. De arrangementen zijn levendig, laten de kleuren in het orkest mooi uitkomen en krijgen diepte door de vele tegenstemmen die tegen de hoofdmelodie aan geplakt zijn. Het interessante van een big band zijn de extremen. Bijvoorbeeld in dynamiek: er is een wereld van verschil tussen ÇÇn instrument dat pianissimo speelt en de volledige formatie op niets minder dan oorverdovende sterkte. En alles wat daar tussenin zit. Want soms klinkt het orkest als een transparant combootje, soms als een suikerzoet showorkest, soms als een gepantserde tank. Of neem het geschetter van vijf trompetten - wanneer hoor je nog dat toonloze maar zilverwitte akoestische vuurwerk?
Dat Meutgeert erin slaagt telkens toonaangevende musici als solist te strikken - onder wie Han Bennink, John Engels en Ernst Glerum - heeft te maken met het hoge niveau van de band. Ondanks alle liefdewerk oud papier is het een zeer professioneel gezelschap - jonge musici die de kans niet laten lopen om zo'n big band-ervaring op te doen.
Het recentste concert gaf een goede indruk van het repertoire. Op het programma stond Rifs and Rythms van Gershwin, een gouwe ouwe waarin ongeveer de helft van het orkest de kans kreeg zijn solistische capaciteiten ten toon te spreiden. Een nieuw werk (Night Express) van bandlid gitarist Jesse van Ruller waarin hij voor zichzelf als solist een exotische en melancholische klankwereld cre‰erde. Het stuk Monks, gebaseerd op een thema van saxofonist Peter Weniger en Duke Ellington, waarin de gast van deze avond trompettist Eric Vloeimans optrad. Vanuit brokkelige fragmentjes bouwde hij langzaam een sprankelende melodie op. Ook in het door hemzelf ‘meegenomen’ werk For Jack ontpopte hij zich met een fluwelen toon en een mooie frasering als een expressief trompettist.
Beide solisten, naast Vloeimans de Belgische trombonist Marc Godfroid, traden op in Caravan, 'een terugblik op Ellington’ zoals Meutgeert het noemde. Het ingetogen eerste deel slaat halverwege als een blad aan de boom om in een lekker swingende en voluit spetterende big band-sound. Het volgestouwde podium, het jazzy repertoire en het bruisende samenspel maken The New Concert Big Band in alle opzichten tot een topper.
ñ Tango Weekend in De Doelen. De locatie lijkt stijf, de muziek is veelbelovend. Tangoartiesten uit binnen- en buitenland, tangocomposities door het Rotterdams Philharmonisch en het orkest Otra, bestaande uit tangostudenten van het Rotterdams conservatorium. 3 t/m 5 april te Rotterdam.
ñ Het Asko Ensemble onderzoekt de relatie tussen film en muziek. Oude films van Bunuel en Duchamp, live projectie door cineast Frank Scheffer en filmcompilaties (met muziek van John Zorn) komen in nieuwe muziek tot klinken. 7 april Paradiso te Amsterdam; 8 april Concertzaal te Tilburg.