Geen bezoek

Dankzij minister Verhagen heeft Nederland WikiLeaks gehaald. Op 14 juli 2009 zei hij in Washington tegen minister Hillary Clinton ervan overtuigd te zijn dat de Nederlandse militairen in Afghanistan zouden blijven om hun heilzame werk voort te zetten. De drie D’s: Defense, Diplomacy, Development. Premier Balkenende was het ermee eens. Daarna is het kabinet gevallen, over Afghanistan. Verhagen is als minister teruggekomen, nu van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie, en als vice-premier. Een mooie carrière. Maar de vraag blijft: heeft de bewindsman verstand van buitenlandse politiek?
In mei 2007 heeft onze minister een ontmoeting gehad met de voorgangster van Clinton, Condoleezza Rice. Daarover heeft hij later in een interview met de Volkskrant (26 mei) een paar bijzonderheden prijsgegeven. Hij had van het gesprek ‘genoten’, zei hij. Rice had toen al naam gemaakt als nationale veiligheidsadviseur. Ze had nog voor de aanval op Irak voorspeld dat het land in een relatieve oogwenk zou worden bevrijd, waarna de wederopbouw zou beginnen. Dat was destijds in West-Duitsland en Japan ook uitstekend gelukt. Bovendien zouden de Irakezen dat hele werk met hun olie kunnen financieren. Daarna zou het land het lichtend voorbeeld voor de democratisering van het hele Midden-Oosten worden. Simsalabim.
Als minister heeft Rice nog meer visionaire inzichten gehad. De oorlog in Libanon, in 2006, moest volgens haar worden beschouwd als een reeks weeën, birth pangs, bij de geboorte van het nieuwe Midden-Oosten. Hebben de twee ministers daarover toen ook nog gesproken? Van Julian Assange had niemand nog gehoord, de WikiLeaks bestonden niet. Gelukkig heeft de Volkskrant de minister toen ook nog gevraagd waarom er geen onderzoek naar de Nederlandse steun voor de aanval op Irak kwam. 'Haha, ja dat is een goeie’, zei de minister. 'Saddam Hoessein lapte systematisch de VN-resoluties aan zijn laars, dat was de reden voor onze politieke steun. Volstrekt legitiem, dat hoef je niet te onderzoeken.’
Zo was het niet. Ook zonder WikiLeaks weten we intussen al lang dat de heren Bush, Rumsfeld, Wolfowitz, Powell en mevrouw Rice, geholpen door een aantal brave knechten, hebben geprobeerd de wereld van alles op de mouw te spelden over de massavernietigingswapens. Door de ministers in Den Haag werd het allemaal grif geloofd. Ze bleven knechten, hoewel het kabinet van onze eigen inlichtingendiensten andere dingen hoorde.
Consequent de redenering van minister Verhagen volgend kom je tot de slotsom dat wij onze zegen hebben gegeven aan de verwoesting van een staat en het veroorzaken van een burgeroorlog omdat Saddam, van wie we op z'n minst konden vermoeden dat hij minder gevaarlijk was dan de Amerikaanse president hem wilde laten zijn, resoluties aan zijn laars lapte. Ik hoop van harte dat WikiLeaks nog meer documenten zal opdiepen, uit een verder verleden, zodat we eindelijk precies te weten zullen komen hoe we destijds in die mislukte oorlog terecht zijn gekomen.
Maar nu gaat het om Afghanistan. Na daar ten koste van 23 gesneuvelden vier jaar de trouwe bondgenoot te zijn geweest, vonden de ministers van de PvdA in het vorige kabinet dat Nederland ruimschoots aan zijn verplichtingen had voldaan. Maar in kringen van de VVD en het CDA wordt min of meer tersluiks weer aan het besluit gemorreld. We nemen aan dat daarvoor een rechtvaardiging bestaat, de hoop dat Afghanistan ooit, met onze assistentie, tot een ordelijke staat zal worden, en dat we door deze hulp de loyaliteit, de vriendschap van Amerika niet zullen verspelen. Wat een illusies!
Eindelijk heeft het Nederlandse publiek ongecensureerd op de televisie kunnen zien hoe het daar op de grond toe gaat, in de door Brandpunt uitgezonden film Naar de klote en Fokking Hell van Peter ter Velde. Nog beter zou het misschien zijn geweest als die films vergezeld waren gegaan van een kleine toelichting over de voorgeschiedenis, de verwaarlozing van deze oorlog ten behoeve van de aanval op Irak, de herhaaldelijke wisseling van strategie en tactiek, de evolutie van opbouwmissie via vecht- naar trainingsmissie, de wisseling van het opperbevel, het feit dat onze invloed op al die veranderingen praktisch nihil is geweest, terwijl de vechtersbazen in Den Haag de volgende rechtvaardiging verzonnen.
Door al dit oorlogvoeren hebben de bevrijders zich bij het Afghaanse volk niet populairder gemaakt. Volgens een recente enquête (gepubliceerd door de Amerikaanse website Truthout) zou 55 procent van het Afghaanse volk het liefst zien dat alle vreemde troepen onmiddellijk vertrokken, en 73 procent wil dat er zo vlug mogelijk met de Taliban wordt onderhandeld. Bijna alle Afghanen hebben genoeg van de nachtelijke luchtaanvallen met de onbemande vliegtuigen, waarbij onvermijdelijk burgerslachtoffers vallen. Na negen jaar oorlog willen de Afghanen geen buitenlandse redders meer; geen vreemdelingen. Eindelijk weer thuis, zonder bezoek.